TechnoLogic – Bankamatik makineleri 50 yaşında


Bankamatik makineleri 50 yaşında

TechnoLogic 26 Ocak 2017 0
Bankamatik makineleri 50 yaşında

Kısaca “Bankamatik” ya da “ATM” olarak tabir edilen otomatik para çekme makineleri, bundan 50 yıl önce icat edildi.

İngilizce “Automatic Teller Machine” ifadesinin kısaltması olan ATM, İskoçyalı John Shepherd-Barron tarafından 50 yıl önce icat edildi.

Ancak ilk kez ABD’de geniş kitlelerin kullanımına sunuldu ve büyük ilgi gördü. Bunun üzerine diğer Batılı sanayi ülkelerinde de yaygınlaştı.

Resimde, Capital National Bank of Miami Direktörü Theodore Davis’in 5 Eylül 1968’de hizmete açtığı ATM görülüyor.

Otomatik para çekme makineleri 1970’lerde Avrupa’da giderek daha fazla ilgi görmeye başladı. Özellikle Federal Almanya başı çekiyordu. Ancak tek tük de olsa dönemin Doğu Almanya’da da bu makinelere rastlamak mümkündü.

Almanya’daki yaklaşık 60 bin bankamatikte nakit sıkıntısı hemen hemen hiç yaşanmıyor. Ancak ekonomik krize giren ülkelerde bankamatikler her zaman dolu olmayabiliyor. Tıpkı 2015 yazında büyük bir krizle boğuşan Yunanistan’da olduğu gibi. Bir hafta kapalı kalan bankaların ATM’lerinden her bir müşteri sadece 60 euro çekebiliyordu.

Hintliler de bankamatik şubelerinden elleri boş dönmenin ne demek olduğunu tecrübe etmek zorunda kaldı. 2016 sonbaharında Başbakan Modi, Hint Rupisi’nin piyasadaki en önemli banknotlarını bir gecede geçersiz ilan etti.
Deutsche Welle Türkçe’nin haberine göre, büyükşehirlerdeki para otomatlarının önünde uzun kuyruklar oluştu. Çoğu Hintli, yeni banknotları ya hiç çekemedi ya da az bir miktarlarla yetinmek zorunda kaldı.

İdeolojik sınırları aşmayı başaran otomatik para çekme makinesi, bankacılık sisteminin sıkı bir denetime tâbi olduğu İran gibi İslamî kurallarla yönetilen ülkelerde yaygın olarak kullanılıyor. Bu “Batı icâdı” makine, İran’da günlük hayatın vazgeçilmezleri arasında yer alıyor.

Zaman içinde ATM’lerin işlevleri geliştirildi. Pek çok makinede artık para yatırma özelliği de mevcut. Hatta ABD’nin Florida eyaletindeki St. Lucie County Hapishanesi’ndeki tutukluların kefaletlerini bile bankamatikten yatırmak mümkün.