Türkiye’de çocukların sosyal medya kullanımına ilişkin yeni bir dönem başlıyor. Resmî Gazete’de yayımlanan Sosyal Ağ Sağlayıcı Tarafından Çocuklara Özgü Ayrıştırılmış Hizmet Sunulmasına ve Yaş Doğrulamaya İlişkin Yönetmelik ile 15 yaşını doldurmamış çocukların sosyal ağ hizmetlerinden yararlanmasına sınır getiriliyor. Düzenleme, yalnızca yaş sınırını belirlemekle kalmıyor; 15 yaşını doldurmuş ancak 18 yaşından küçük kullanıcıların hesaplarına uygulanacak gizlilik, mesajlaşma, reklam, içerik önerileri ve canlı yayın kurallarını da belirliyor.
10 Ekim 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan yönetmelik, 1 Kasım 2026’da yürürlüğe girecek. Mevcut sosyal medya hesaplarının yaş doğrulama işlemlerinin ise en geç 31 Mart 2027’ye kadar tamamlanması gerekiyor. Yaşı 15’in altında olduğu belirlenen kullanıcıların mevcut hesapları bilgilendirme yapılarak kapatılacak.
Yeni düzenlemeyle sosyal ağ sağlayıcılarına yaş doğrulama, çocuklara özel hizmet sunma, ebeveyn kontrol araçları oluşturma ve kullanıcıların itirazlarını değerlendirme yükümlülükleri getiriliyor. Yaş doğrulama işlemlerinde e-Devlet Kapısı üzerinden oluşturulan bir belirteç kullanılacak. Bu sistemde platformlara kullanıcının kimlik bilgileri yerine yaş sınırını karşılayıp karşılamadığına ilişkin bilgi aktarılması öngörülüyor.
Peki, 15 yaş altı sosyal medya yasağı nasıl uygulanacak? Instagram, TikTok, YouTube ve diğer sosyal ağları kullanan çocukları hangi kurallar bekliyor? Mevcut hesaplar kapatılacak mı? Ebeveynler çocuklarının ekran süresini ve harcamalarını kontrol edebilecek mi? İşte yeni sosyal medya yönetmeliği hakkında bilinmesi gerekenler.
15 yaş altı sosyal medya yasağı nedir?
Yönetmeliğin temel düzenlemesi, sosyal ağ sağlayıcılarının 15 yaşını doldurmamış çocuklara hizmet sunamaması. Buna göre 15 yaşını doldurmayan kullanıcıların sosyal ağ hesapları açmasına izin verilmeyecek. Yaş doğrulama sonucunda bu yaş sınırının altında olduğu belirlenen kişilerin hesap açma talepleri reddedilecek.
Düzenleme, Türkiye’den erişilebilen yurt içi veya yurt dışı kaynaklı sosyal ağ sağlayıcılarını kapsıyor. Dolayısıyla kapsam yalnızca Türkiye merkezli sosyal medya şirketleriyle sınırlı değil.
Yönetmelikte çocuk, daha erken yaşta ergin olsa bile 18 yaşını doldurmamış kişi olarak tanımlanıyor. Bu nedenle düzenlemede 15 yaşını doldurmuş ancak 18 yaşına ulaşmamış kullanıcılar da çocuk olarak değerlendiriliyor ve bu gruba özel koruyucu kurallar uygulanıyor.
Burada önemli bir ayrım bulunuyor: 15 yaşını doldurmamış çocuklar sosyal ağ hizmetlerinden yararlanamayacak, 15 yaşını doldurmuş ancak 18 yaşını tamamlamamış çocuklar ise özel güvenlik ve gizlilik kurallarıyla sosyal medya kullanabilecek.
1. 15 yaşını doldurmayan çocuklar sosyal medya hesabı açamayacak
Yönetmeliğin 5’inci maddesi, sosyal ağ sağlayıcılarının 15 yaşını doldurmamış çocuklara hizmet sunamayacağını açıkça belirtiyor. Bu hüküm, sosyal medya hesaplarının açılması aşamasında yaş kontrolünü zorunlu hale getiriyor.
Bir kullanıcı yeni hesap oluşturmak istediğinde sosyal ağ sağlayıcısı yaş doğrulama işlemi yapmak zorunda olacak. Kullanıcının 15 yaşını doldurmadığı belirlenirse hesap açma talebi kabul edilmeyecek.
Bu nedenle yeni düzenleme yalnızca çocukların sosyal medyaya girişini ebeveyn iznine bağlayan bir sistem olarak değerlendirilemez. Yönetmelik, sosyal ağ sağlayıcılarına doğrudan hizmet sunmama yükümlülüğü getiriyor.
15 yaş sınırı hangi platformları kapsıyor?
Yönetmelik, sosyal etkileşim amacıyla kullanıcıların metin, görüntü, ses ve konum gibi içerikleri oluşturmasına, görüntülemesine veya paylaşmasına imkân sağlayan sosyal ağ sağlayıcılarını kapsıyor. Türkiye’den erişilebilen yerli ve yabancı sosyal ağ sağlayıcıları düzenleme kapsamında bulunuyor.
Bununla birlikte, hangi dijital hizmetin bu tanım kapsamında değerlendirileceği hizmetin niteliğine ve ilgili mevzuata bağlı. Bu nedenle bütün internet sitelerinin, mesajlaşma uygulamalarının ve dijital hizmetlerin otomatik olarak aynı kurallara tabi olduğunu söylemek doğru olmaz.
2. Yaş doğrulaması e-Devlet üzerinden yapılacak
Yeni sosyal medya düzenlemesinin önemli unsurlarından biri, kullanıcıların yaşlarının doğrulanması. Yönetmeliğe göre sosyal ağ sağlayıcıları, hesap oluşturulması aşamasında kullanıcının yaş durumunu doğrulamak zorunda olacak.
Yaş doğrulama işlemi, e-Devlet Kapısı üzerinden oluşturulan yaş doğrulama belirteci aracılığıyla gerçekleştirilecek. Kullanıcı, talebi üzerine oluşturulan bu belirteci ilgili sosyal ağ sağlayıcısının platformuna yükleyecek.
Sosyal ağ sağlayıcısı önce belirtecin Siber Güvenlik Başkanlığı tarafından e-Devlet Kapısı üzerinden oluşturulduğunu doğrulayacak. Ardından belirteçte yer alan bilgiyi kullanarak kişinin hangi yaş grubunda olduğunu belirleyecek.
e-Devlet yaş doğrulama belirteci hangi bilgileri içerecek?
Yönetmeliğe göre yaş doğrulama belirteci, kullanıcının aşağıdaki yaş eşiklerini karşılayıp karşılamadığına ilişkin bilgi içerecek:
- Kullanıcının 15 yaşını doldurup doldurmadığı.
- 15 yaşını doldurmuş kullanıcıların 18 yaşını doldurup doldurmadığı.
Belirteçte bu bilgilerin dışında başka kişisel verilerin bulunmaması öngörülüyor. Ayrıca kullanıcının sosyal medya profilinde görünen kullanıcı adları veya kişiyi üçüncü tarafların belirlemesini sağlayabilecek başka bilgiler de belirteçte yer almayacak.
Bu yaklaşımın amacı, sosyal medya platformlarının kullanıcının kimliğini ve doğum tarihini doğrudan öğrenmesi yerine yalnızca ilgili yaş sınırının karşılanıp karşılanmadığını kontrol edebilmesi.
Önemli: Yaş doğrulama belirteci, sosyal medya hesabı açmak için kullanılacak genel bir kimlik belgesi olarak tanımlanmıyor. Yönetmelik, belirtecin yaş doğrulama amacı dışında kullanılmasını yasaklıyor.
Yaş doğrulama yalnızca hesap açılırken mi yapılacak?
Hayır. Yönetmelik, hesap oluşturulurken yaş doğrulamasını zorunlu kılmanın yanı sıra hizmet kullanımının devamı sırasında da kontrol mekanizmalarının işletilmesini öngörüyor.
Sosyal ağ sağlayıcıları, belirledikleri tek aşamalı veya katmanlı yöntemlerle yaş doğrulamasını sürdürecek. Doğrulanmış bir hesabın yönetmelikte belirlenen yaş grubuna aykırı biçimde kullanıldığına ilişkin makul şüphe oluşursa hesap askıya alınabilecek. Hesabın yeniden kullanılabilmesi için yaş doğrulama belirteciyle doğrulama yapılması gerekecek.
Yaş doğrulama yöntemlerinin yanlış beyan ve manipülasyon girişimlerine karşı teknik açıdan güvenilir olması da zorunlu. Sistemlerin tutarlı ve doğrulanabilir sonuçlar üretmesi gerekiyor.
3. 15-17 yaş grubuna özel sosyal medya hizmeti sunulacak
Yeni düzenleme, 15 yaşını doldurmuş ancak 18 yaşını doldurmamış çocukların sosyal medya kullanmasını tamamen yasaklamıyor. Bunun yerine bu kullanıcılar için çocuklara özgü ayrıştırılmış hizmet sunulmasını zorunlu hale getiriyor.
Ayrıştırılmış hizmet; güvenlik, gizlilik, içerik sunumu, algoritmalar, iletişim ve ebeveyn kontrol araçlarının çocukların yaşına ve gelişim düzeyine göre düzenlendiği sosyal ağ hizmeti anlamına geliyor.
Sosyal ağ sağlayıcıları, çocuklara yönelik hizmetlerini tasarlarken çocuğun yüksek yararını ve fiziksel, zihinsel, psikolojik, sosyal ve duygusal gelişimini korumak zorunda olacak.
Bu kapsamda içerik ve hizmetlerin hazırlanmasında şu unsurlar dikkate alınacak:
- Çocuğun yaşı ve gelişim düzeyi.
- Çocuğun yüksek yararının korunması.
- Fiziksel, psikolojik ve duygusal gelişimin desteklenmesi.
- Çocuğa yönelik cinsel istismar risklerinin önlenmesi.
- Çocuğun ticari sömürüye maruz kalma riskinin azaltılması.
- Yaşa uygun olmayan içeriklere maruz kalmanın azaltılması.
Yönetmelik, çocukların hesaplarında yüksek düzeyde gizlilik ayarlarının varsayılan olarak uygulanmasını ve kişisel verilerin asgari düzeyde işlenmesini de zorunlu tutuyor.
Bu kuralların uygulanması için yalnızca ebeveyn denetim araçlarının sunulması yeterli olmayacak. Sosyal ağ sağlayıcılarının çocuklara özel hizmet sunma yükümlülüğü, ebeveyn denetiminden bağımsız olarak devam edecek.
4. Çocukların sosyal medya hesapları varsayılan olarak gizli olacak
15-18 yaş grubunun sosyal medya hesapları varsayılan olarak gizli olacak. Yönetmelik, ayrıştırılmış hizmet kapsamında sunulan çocuk hesaplarının kamuya açık hale getirilmesine yönelik bir seçenek sunulamayacağını belirtiyor.
Bu düzenleme, çocukların paylaşımlarının ve profil bilgilerinin tanımadıkları kişiler tarafından görülmesini sınırlandırmayı amaçlıyor.
Çocuk hesaplarında takipçi ve takip edilen hesap bilgileri de hesap sahibi dışındaki kullanıcılar tarafından görüntülenemeyecek şekilde tasarlanacak.
Örneğin, 16 yaşındaki bir kullanıcının hesabını ziyaret eden başka bir kişi, bu kullanıcının kimleri takip ettiğini veya hangi hesapların onu takip ettiğini göremeyecek.
Burada gizlilik, yalnızca hesabın herkese açık olup olmamasıyla sınırlı değil. Takip ilişkilerinin de korunması ve çocukların sosyal bağlantılarının diğer kullanıcılar tarafından incelenememesi gerekiyor.
5. Çocuk hesaplarında canlı yayın yapılamayacak
Yönetmelik, ayrıştırılmış hizmet kapsamında bulunan çocuk hesaplarında canlı yayın özelliğine yer verilmesini yasaklıyor.
Bu hüküm, 15 yaşını doldurmuş ancak 18 yaşını tamamlamamış kullanıcıların sosyal medya hesaplarından canlı yayın başlatamaması anlamına geliyor.
Canlı yayınlar sırasında kullanıcıların gerçek zamanlı olarak görüntülenmesi, tanımadıkları kişilerle anlık etkileşime girmesi ve kişisel bilgilerinin istemeden açığa çıkması gibi riskler, çocukların korunmasına yönelik önlemlerin önemli başlıkları arasında bulunuyor.
Yönetmelik, canlı yayın konusunda yalnızca ebeveyn onayına dayalı bir sistem öngörmüyor. Ayrıştırılmış hizmet kapsamındaki çocuk hesaplarında bu özelliğe yer verilemeyecek.
Bu nedenle ebeveyn kontrol araçları üzerinden canlı yayın özelliğinin açılabileceği sonucuna varılmamalı. Yönetmelikteki yasak, platformların çocuklara sunduğu hizmetin tasarımına ilişkin bir yükümlülük olarak düzenleniyor.
6. Çocukların fotoğrafları ve paylaşımları için ekran görüntüsü önlemi alınacak
Yeni yönetmeliğin dikkat çeken hükümlerinden biri de çocukların sosyal medya hesaplarındaki içeriklerin ekran görüntüsünün alınmasını önlemeye yönelik teknik tedbirler.
Sosyal ağ sağlayıcıları, 15 yaşını doldurmuş çocukların profil fotoğrafları, hesapları, paylaşımları ve görselleri için başkalarının ekran görüntüsü almasını önleyecek gerekli teknik tedbirleri almak zorunda olacak.
Bu yükümlülük, çocukların paylaştığı görüntülerin farklı hesaplarda izinsiz biçimde yeniden kullanılmasının ve başka ortamlara aktarılmasının önlenmesine yönelik bir koruma katmanı oluşturmayı amaçlıyor.
Ancak bu hüküm, dijital içeriklerin her koşulda kopyalanmasının teknik olarak kesin biçimde imkânsız hale getirildiği anlamına gelmiyor. Yönetmelik, sosyal ağ sağlayıcılarının gerekli teknik önlemleri almasını zorunlu kılıyor. Önlemlerin kapsamı ve uygulama biçimi kullanılan teknolojiye göre değişebilir.
7. Çocuklara gönderilen mesajlar sınırlandırılacak
Çocukların sosyal medya mesajlaşma güvenliği de yeni düzenlemenin önemli başlıkları arasında yer alıyor.
Yönetmeliğe göre ayrıştırılmış hizmet kapsamındaki bir çocuk hesabına yalnızca çocuğun takip ettiği hesaplar mesaj gönderebilecek. Ayrıca mesajlarda okundu veya görüldü bilgisine yer verilemeyecek.
Bu düzenleme iki temel kısıtlama getiriyor:
- Çocuğu takip etmeyen veya çocuğun takip etmediği hesaplar, çocuk hesabına doğrudan mesaj gönderemeyecek.
- Mesajı gönderen kişi, mesajın çocuk tarafından görülüp görülmediğini gösteren bir okundu bilgisi alamayacak.
Buradaki takip ilişkisi önem taşıyor. Yönetmelik, çocuk hesabına mesaj gönderebilecek kişileri çocuğun takip ettiği hesaplarla sınırlandırıyor. Bir hesabın yalnızca çocuğu takip etmesi, tek başına mesaj gönderme hakkı vermiyor.
Çocukların telefon rehberleri sosyal medya hesaplarıyla eşleştirilemeyecek
Yönetmelik, çocukların iletişim bilgilerinin farklı uygulamalar ve platformlar üzerinden toplanarak sosyal medya hesaplarıyla eşleştirilmesini de sınırlandırıyor.
Sosyal ağ sağlayıcıları, çocukların hesaplarını telefon rehberleri, kişi listeleri, e-posta adres defterleri, diğer uygulamalardaki arkadaş ve takip listeleri gibi kaynaklarla iletişim kurma amacıyla senkronize edemeyecek.
Bu amaçla söz konusu kaynaklara erişilmesi ve bu kaynaklardan elde edilen verilerin işlenmesi de yasaklanıyor.
Platformlar, başka hesaplarda bulunan üçüncü kişilere ait iletişim verilerini çocuk hesaplarıyla eşleştiremeyecek. Çocuk hesapları bu veriler üzerinden aranabilir, bulunabilir veya diğer kullanıcılara önerilebilir hale getirilemeyecek.
Arayüz tasarımı, bildirimler veya tekrarlanan izin talepleri yoluyla çocukların bu işlevleri etkinleştirmeye yönlendirilmesi de yönetmelikteki kurallarla sınırlandırılıyor.
Hesabın oluşturulması, doğrulanması, kurtarılması ve güvenliğinin sağlanması ile ebeveyn denetimi için ebeveyne ait iletişim bilgilerinin işlenmesi ise bu senkronizasyon yasağının dışında tutuluyor.
8. Çocuklara kişiselleştirilmiş reklam gösterilemeyecek
Çocuklara kişiselleştirilmiş reklam yasağı, sosyal medya şirketlerinin reklam ve veri işleme uygulamalarını doğrudan etkileyecek düzenlemelerden biri.
Yönetmeliğe göre ayrıştırılmış hizmet kapsamındaki çocuk hesapları, çocukların davranışlarına göre özelleştirilemeyecek. Çocuklara ait kişisel veriler profilleme veya kişiselleştirilmiş ticari reklam faaliyetlerinde kullanılamayacak.
Bu kural, çocukların platformdaki davranışlarından çıkarılan sonuçlara dayanarak kişiselleştirilmiş ticari reklamlar gösterilmesini engellemeyi amaçlıyor.
Örneğin bir çocuğun hangi içerikleri izlediği, hangi gönderilerle etkileşime girdiği veya hangi konulara ilgi gösterdiği üzerinden oluşturulan bir profilin ticari reklam hedeflemesinde kullanılması, yönetmelikteki kısıtlamalar bakımından önem taşıyor.
Burada iki kavramı birbirinden ayırmak gerekiyor:
- Profilleme: Kişisel verilerin bir kişiyle ilgili özellikleri veya tercihleri değerlendirmek ya da tahmin etmek amacıyla işlenmesi.
- Kişiselleştirilmiş reklam: Kullanıcıya ilişkin bilgiler veya davranışlardan çıkarılan sonuçlar temelinde reklam sunulması.
Yönetmelik, çocuk hesaplarının davranışlara göre özelleştirilmesini de yasakladığı için konu yalnızca reklam gösterimiyle sınırlı değil. Çocuğa ait kişisel verilerin platform deneyimini kişiselleştirmek amacıyla nasıl kullanılacağı da bu çerçevede değerlendirilmek zorunda.
Bununla birlikte, düzenlemeden hareketle çocuklara hiçbir reklam gösterilemeyeceği sonucuna varmak doğru olmaz. Açık hüküm, kişiselleştirilmiş ticari reklam faaliyetleri ve profilleme üzerindeki kısıtlamadır. Reklamların hangi koşullarda sunulabileceği, yönetmeliğin diğer hükümleri ve ilgili mevzuatla birlikte değerlendirilmelidir.
9. Sonsuz kaydırma ve bağımlılık oluşturabilecek tasarımlar sınırlandırılacak
Sosyal medya platformlarında kullanıcıların daha uzun süre kalmasını sağlamak amacıyla kullanılan tasarımlar, yeni yönetmelikte çocuklar bakımından önemli bir düzenleme alanı oluşturuyor.
Yönetmeliğe göre ayrıştırılmış hizmet kapsamındaki çocuk hesaplarına bağımlılık geliştirme etkisi doğurabilecek hizmetler sunulamayacak.
Bu kapsamda görsel içeriklerin kaydırma, dokunma, tıklama veya benzeri kullanıcı hareketleriyle ya da kendiliğinden art arda gösterilmesini sağlayan arayüz, tasarım ve işlevlere izin verilmeyecek.
Bu hüküm, özellikle sonsuz kaydırma ve kullanıcıya yeni içeriklerin kesintisiz biçimde gösterilmesi gibi uygulamalar açısından önem taşıyor.
Sonsuz kaydırma tasarımında kullanıcı, bir içerik listesinin sonuna ulaştığında yeni bir sayfaya geçmek zorunda kalmadan yeni içeriklerle karşılaşıyor. Benzer biçimde içeriklerin otomatik olarak arka arkaya oynatılması veya gösterilmesi de kullanıcının platformda geçirdiği süreyi uzatabiliyor.
Yönetmelik, çocuklara yönelik hizmetlerde bu tür içerik sunumlarının sınırlandırılmasını öngörüyor. Düzenlemenin kapsamı yalnızca mobil uygulamalarla da sınırlı değil. İlgili hüküm, hizmetin sunulduğu uygulama, internet sitesi ve diğer arayüzlerde uygulanacak.
Bu nedenle sosyal ağ sağlayıcılarının çocuklara yönelik hizmetlerini tasarlarken içerik akışlarını, öneri sistemlerini ve kullanıcı arayüzlerini yeniden değerlendirmesi gerekecek.
Çocuklara zararlı içerik önerileri de sınırlandırılacak
Yönetmelik, çocukların gelişimine zarar verebilecek içeriklere maruz kalmasını azaltıcı içerik filtreleme ve öneri sistemi ayarlarının uygulanmasını da zorunlu tutuyor.
Bu düzenleme, çocuklara sunulan içeriklerin yalnızca yaş sınırına göre ayrılmasını değil, içerik önerilerinin de çocukların korunması amacıyla değerlendirilmesini gerektiriyor.
Dolayısıyla sosyal ağ sağlayıcılarının çocuklara yönelik hizmetlerinde içerik filtreleme, öneri sistemleri ve algoritmik sıralama gibi alanlarda gerekli önlemleri alması gerekiyor.
10. Ebeveynlere sosyal medya denetim araçları sunulacak
Ebeveyn kontrol araçları, yeni sosyal medya yönetmeliğinin önemli başlıklarından birini oluşturuyor. Sosyal ağ sağlayıcıları, anne, baba ve vasi gibi çocuk hakkında yasal olarak karar verme yetkisine sahip kişilerin kullanabileceği denetim mekanizmaları oluşturmak zorunda olacak.
Bu araçların açık, anlaşılır ve kolay kullanılabilir olması gerekiyor. Ebeveyn denetimi yalnızca bir ayar seçeneğinin sunulmasıyla sınırlı kalmayacak; araçların etkinleştirilmesi ve güvenli biçimde kullanılabilmesi için de gerekli tedbirler alınacak.
Yönetmelik kapsamında ebeveyn kontrol araçları en az şu işlevleri içerecek:
- Hesap ayarlarını kontrol etme: Ebeveynlerin çocuklarının hesap ve özellik ayarlarını yönetebilmesi.
- Satın alma işlemlerini denetleme: Ücretli işlemlerin ebeveyn iznine veya onayına bağlanabilmesi.
- Harcama limiti belirleme: Satın alma, kiralama ve ücretli üyelik işlemleri için sınır konulabilmesi.
- Ekran süresini izleme: Çocuğun sosyal medya kullanım süresinin görülebilmesi.
- Kullanım süresini sınırlandırma: Ebeveynin kullanım süresini belirleyebilmesi ve kısıtlayabilmesi.
- Konum paylaşımını yönetme: Konum paylaşımına ilişkin kontrol mekanizmalarının sunulması.
Ebeveyn kontrol araçları nasıl çalışacak?
Yönetmelik, ebeveyn denetim araçlarının Türkçe dil seçeneğiyle sunulmasını zorunlu kılıyor. Bu araçlar kolay bulunabilir ve etkinleştirilebilir olacak; farklı cihaz ve işletim sistemlerinde çalışabilecek şekilde geliştirilecek.
Ebeveyn kontrolü etkinleştirildiğinde çocuk açıkça bilgilendirilecek. Ayrıca ebeveynin denetim yetkisinin veya bu yetkide yaptığı değişikliklerin, ebeveynin bilgisi ve gerekli güvenlik doğrulaması olmadan çocuk tarafından devre dışı bırakılmasını önleyecek tedbirler alınacak.
Ancak yönetmelik, ebeveyn denetiminin çocuğun mahremiyetini orantısız biçimde ortadan kaldırmamasını da öngörüyor. Araçların yalnızca gözetim amacıyla değil, iletişim, öğrenme ve çocuğun güçlendirilmesi esas alınarak tasarlanması gerekiyor.
Bu nedenle ebeveyn kontrolü, çocukların bütün özel iletişimlerinin sınırsız biçimde izlenebileceği anlamına gelmiyor. Platformların hem ebeveyn denetimini hem de çocukların mahremiyetini gözetmesi gerekiyor.
Mevcut sosyal medya hesapları kapatılacak mı?
Yeni düzenlemeyle ilgili en çok merak edilen konulardan biri, daha önce açılmış sosyal medya hesaplarının akıbeti.
Yönetmelik, yürürlük tarihinden önce açılmış ve yaş doğrulama belirteciyle doğrulanmamış mevcut hesaplar için geçiş süreci öngörüyor. Bu hesaplarda yaş doğrulama işlemlerinin en geç 31 Mart 2027 tarihine kadar en az bir kez yapılması gerekiyor.
Yaş doğrulama sonucunda kullanıcının 15 yaşını doldurmadığı belirlenirse mevcut hesap, kullanıcıya bilgi verilerek kapatılacak.
15 yaşını doldurmuş ancak 18 yaşını tamamlamamış kullanıcıların hesapları ise kapatılmak yerine çocuklara özgü ayrıştırılmış hizmet kurallarına tabi tutulacak.
Dolayısıyla mevcut hesapların tamamının kapatılması söz konusu değil. Hesabın durumu, yaş doğrulamasının sonucuna göre belirlenecek.
Mevcut hesaplar için son tarih ne zaman?
- 10 Ekim 2026: Yönetmelik Resmî Gazete’de yayımlandı.
- 1 Kasım 2026: Yönetmelik yürürlüğe girecek.
- 31 Mart 2027: Yönetmelik yürürlüğe girmeden önce açılmış ve yaş doğrulama belirteciyle doğrulanmamış hesaplar için yaş doğrulamasının tamamlanması gereken son tarih.
31 Mart 2027 tarihi, bütün çocuk hesaplarının o gün otomatik olarak kapatılacağı anlamına gelmiyor. Bu tarih, mevcut hesaplarda yaş doğrulamasının yapılması için belirlenen son tarih. Hesabın kapatılması veya çocuklara özel hizmet kurallarına tabi tutulması, doğrulama sonucuna göre gerçekleşecek.
Hesabı kapatılan kullanıcılar itiraz edebilecek mi?
Evet. Yönetmelik, yaş doğrulama sonucuna, hesabın askıya alınmasına veya kapatılmasına ve çocuklara özgü ayrıştırılmış hizmet kapsamında uygulanan tedbirlere karşı başvuru ve itiraz mekanizması kurulmasını zorunlu tutuyor.
Sosyal ağ sağlayıcılarının bu mekanizmayı Türkçe dil seçeneğiyle, ücretsiz ve erişilebilir biçimde sunması gerekiyor.
Başvuru ve itirazların tamamen otomatik sistemlerle değerlendirilmesi yeterli olmayacak. Süreçte anlamlı bir insan incelemesi yapılması zorunlu olacak.
Bu düzenleme, yaş doğrulama sisteminin yanlış sonuç vermesi veya kullanıcının yaş grubunun hatalı belirlenmesi gibi durumlarda önem taşıyor.
İtiraz süresince hesap verileri silinebilecek mi?
Yönetmeliğe göre başvuru veya itiraz sonuçlanıncaya kadar hesaba ait içerik ve kişisel veriler silinmeyecek.
15 yaşını doldurmadığı belirlenen bir kullanıcının mevcut hesabı kapatıldığında, hesaba ilişkin verilerin silinme süreci de itiraz mekanizmasına bağlanıyor. İtiraz başvurusu yapılırsa veriler, başvuru sonuçlandıktan sonra silinecek. İtiraz prosedürü işletilmezse verilerin gecikmeksizin silinmesi gerekiyor.
Platform, başvuru veya itiraz sonucunu kullanıcıya bildirirken Siber Güvenlik Başkanlığına şikâyette bulunulabileceğini ve yargı yoluna başvurulabileceğini de belirtmek zorunda olacak.
Ayrıca sosyal ağ sağlayıcıları, itirazların sayısı, kabul oranı ve ortalama sonuçlandırma süresiyle ilgili verileri yıllık olarak Siber Güvenlik Başkanlığına bildirecek ve kendi internet sitelerinde yayımlayacak.
Kurallara uymayan sosyal medya platformlarına hangi yaptırımlar uygulanacak?
Yönetmelik, sosyal ağ sağlayıcılarının yükümlülüklerini yerine getirmemesi durumunda uygulanacak yaptırımlar bakımından 5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun’un ek 4’üncü maddesine atıfta bulunuyor.
Yaptırımların uygulanması, tebliği, itiraz süreçleri ve kaldırılmasıyla ilgili konularda ilgili kanun hükümleri esas alınacak.
Yönetmelik, yaptırım uygulanmadan önce sosyal ağ sağlayıcısına aykırılığın bildirilmesini ve aykırılığın niteliğine göre giderilmesi için makul bir süre verilmesini öngörüyor.
Yaptırım belirlenirken şu unsurlar dikkate alınacak:
- İhlalin ağırlığı.
- İhlalin ne kadar sürdüğü.
- İhlalden etkilenen çocukların sayısı.
- Sosyal ağ sağlayıcısının kurallara uyum sağlamak için gösterdiği iyi niyetli çaba.
Bu nedenle düzenlemenin ihlali halinde her platforma otomatik olarak aynı yaptırımın uygulanacağı sonucuna varılmamalı. Uygulanacak yaptırım ve süreç, ilgili kanun hükümleri ve ihlalin koşulları çerçevesinde değerlendirilecek.
Yeni sosyal medya yönetmeliği aileleri ve çocukları nasıl etkileyecek?
Yeni düzenleme, çocukların sosyal medya kullanımında sorumluluğun yalnızca ailelere bırakılmadığı bir yaklaşım getiriyor. Platformların yaş doğrulaması yapması, çocuklara özel hizmet sunması, güvenlik önlemleri uygulaması ve ebeveyn denetim araçları oluşturması zorunlu hale geliyor.
15 yaşını doldurmamış çocuklar bakımından sosyal ağ hizmetine erişim sınırlandırılırken, 15 yaşını doldurmuş çocuklar için daha korumalı bir kullanım modeli öngörülüyor.
Bu modelde gizlilik ayarları varsayılan olarak yüksek düzeyde tutulacak, çocukların takip ilişkileri gizlenecek, mesajlaşma sınırlandırılacak ve canlı yayın özelliğine izin verilmeyecek. Çocukların kişisel verilerinin profilleme ve kişiselleştirilmiş ticari reklam amacıyla kullanılması da engellenecek.
Aileler ise ekran süresini takip etme ve sınırlama, ücretli işlemleri denetleme, harcama limiti belirleme ve konum paylaşımını kontrol etme gibi araçlara erişebilecek.
Bununla birlikte, teknik önlemlerin çocukların dijital güvenliğini tek başına garanti etmesi beklenmemeli. Yaşa uygun dijital okuryazarlık, kişisel bilgilerin korunması, çevrim içi zorbalığın tanınması ve şüpheli iletişimlerin bildirilmesi gibi konularda ailelerin ve eğitim kurumlarının desteği de önem taşıyor.
Yeni düzenlemenin sosyal medya şirketlerine etkileri neler olacak?
Yönetmelik, sosyal ağ sağlayıcılarının yalnızca kullanıcıların yaşını kontrol etmesini değil, çocuklara sundukları hizmetleri yeniden düzenlemesini de gerektiriyor.
Bu kapsamda platformların teknik ve idari süreçlerinde çeşitli değişiklikler yapması gerekecek:
- Yeni hesap oluşturulurken yaş doğrulama belirtecinin kontrol edilmesi.
- Hizmet kullanımı devam ederken gerekli yaş kontrol mekanizmalarının işletilmesi.
- 15 yaşını doldurmamış kullanıcılara hizmet sunulmasının engellenmesi.
- 15 yaşını doldurmuş çocuklar için ayrı hizmet kurallarının uygulanması.
- Çocuk hesaplarında varsayılan gizlilik ayarlarının güçlendirilmesi.
- Çocuklara yönelik içerik filtreleme ve öneri sistemlerinin düzenlenmesi.
- Bağımlılık geliştirme etkisi doğurabilecek tasarım ve işlevlerin sınırlandırılması.
- Çocuk hesaplarının kişi listeleri ve diğer platformlardaki bağlantılarla eşleştirilmesinin engellenmesi.
- Canlı yayın, mesajlaşma ve ekran görüntüsü alınmasına ilişkin koruyucu tedbirlerin uygulanması.
- Profilleme ve kişiselleştirilmiş ticari reklam kısıtlamalarına uyulması.
- Ebeveyn kontrol araçlarının geliştirilmesi ve Türkçe sunulması.
- Ücretsiz başvuru ve itiraz mekanizması kurulması.
Yönetmelik ayrıca yaş doğrulama yöntemlerinin güvenilir, tutarlı, denetlenebilir ve test edilebilir olmasını istiyor. Bu sistemlerin farklı kullanıcı grupları aleyhine sistematik ayrımcı sonuçlar doğurmaması ve engelli bireyler dâhil bütün kullanıcılar için erişilebilir olması da temel ilkeler arasında bulunuyor.
Yaş doğrulama sisteminde kişisel veriler nasıl korunacak?
Yaş doğrulama sisteminin en önemli boyutlarından biri, kullanıcıların kişisel bilgilerinin korunması.
Yönetmelik, yaş doğrulama süreçlerinde kişisel verilerin korunmasını esas alıyor ve kimlik tespiti yerine yalnızca yaş eşiğinin belirlenmesine imkân veren yöntemlerin kullanılmasını öngörüyor.
e-Devlet üzerinden oluşturulan belirteçte kullanıcının 15 yaşını doldurup doldurmadığı ve 15 yaşını doldurmuşsa 18 yaşını doldurup doldurmadığı bilgileri yer alacak. Belirteç, kullanıcının sosyal medya profilindeki kullanıcı adını veya kimliğinin üçüncü kişilerce belirlenmesini sağlayabilecek başka bilgileri içermeyecek.
Sosyal ağ sağlayıcıları da bu belirteci yalnızca yaş doğrulama amacıyla kullanabilecek.
Bu yaklaşım, yaş kontrolü için ihtiyaç duyulan bilginin sınırlandırılmasını amaçlıyor. Bununla birlikte, sistemin uygulamada ne ölçüde güvenli ve kullanışlı olacağı; teknik altyapının, belirteç oluşturma sürecinin ve platformların uygulamalarının nasıl çalışacağıyla da ilgili olacak.
Yönetmelik, yaş doğrulama belirtecinin teknik yapısına ve kullanım sürecine ilişkin ayrıntıların Siber Güvenlik Başkanlığı tarafından hazırlanacak rehberle açıklanmasını öngörüyor.
Türkiye’de geçici olarak bulunan yabancı kullanıcılar için istisna var mı?
Yönetmelik, Türkiye’de yerleşik olmayıp ülkede geçici olarak bulunan kullanıcılar için yaş doğrulamaya ilişkin kontrol mekanizmaları bakımından bir istisna düzenliyor.
Bu kullanıcıların Türkiye’deki sosyal ağ hizmetlerinden yararlanabilmesi için başvuru üzerine Siber Güvenlik Başkanlığı tarafından e-Devlet üzerinden özel bir belirteç oluşturulabilecek. Yönetmelikte bu işlem için kimlik doğrulaması yapılmaksızın yalnızca pasaport bilgilerinin kullanıldığı çevrim içi bir hizmet öngörülüyor.
Bu istisna, Türkiye’de yerleşik olmayan ve geçici olarak bulunan kullanıcılar için düzenlenmiş durumda. Dolayısıyla bu hükmü Türkiye’de yaşayan bütün yabancı uyruklu kullanıcıların otomatik olarak yaş doğrulama yükümlülüğünden muaf olduğu şeklinde yorumlamamak gerekiyor.
Yeni sosyal medya düzenlemesinde bilinmesi gereken tarihler
Yönetmeliğin uygulanmasında iki tarih öne çıkıyor.
1 Kasım 2026: Yönetmeliğin yürürlüğe gireceği tarih. Sosyal ağ sağlayıcılarının yaş doğrulama ve çocuklara özgü hizmetlere ilişkin yükümlülükleri bu tarihte yürürlüğe girecek.
31 Mart 2027: Yönetmeliğin yürürlük tarihinden önce açılmış ve yaş doğrulama belirteciyle doğrulanmamış mevcut hesaplarda yaş doğrulamasının en az bir defa tamamlanması gereken son tarih.
Mevcut hesaplarda yapılacak doğrulamanın sonucu, kullanıcının yaş grubuna göre farklılık gösterecek. 15 yaşını doldurmamış çocukların hesapları bilgilendirme yapılarak kapatılacak. 15 yaşını doldurmuş ancak 18 yaşını tamamlamamış kullanıcıların hesapları ise ayrıştırılmış hizmet kurallarına tabi tutulacak.
Sık sorulan sorular
15 yaş altı sosyal medya yasağı ne zaman başlayacak?
Sosyal Ağ Sağlayıcı Tarafından Çocuklara Özgü Ayrıştırılmış Hizmet Sunulmasına ve Yaş Doğrulamaya İlişkin Yönetmelik, 1 Kasım 2026’da yürürlüğe girecek.
15 yaşından küçük çocuklar sosyal medya hesabı açabilecek mi?
Hayır. Yönetmeliğe göre sosyal ağ sağlayıcıları 15 yaşını doldurmamış çocuklara hizmet sunamayacak. Yaş doğrulaması sonucunda bu yaş grubunda olduğu belirlenen kullanıcıların hesap açma talepleri reddedilecek.
15 yaşını doldurmuş çocuklar sosyal medya kullanabilecek mi?
Evet. 15 yaşını doldurmuş ancak 18 yaşını doldurmamış çocuklar, yaşlarına ve gelişim düzeylerine uygun ayrıştırılmış hizmet kapsamında sosyal medya kullanabilecek. Bu hesaplara özel gizlilik, içerik, iletişim ve güvenlik kuralları uygulanacak.
16 ve 17 yaşındaki çocukların sosyal medya hesapları kapatılacak mı?
Yalnızca yaşları nedeniyle kapatılmaları öngörülmüyor. Yaş doğrulamasıyla 15 yaşını doldurdukları belirlenen çocukların hesapları, ayrıştırılmış hizmet kurallarına tabi tutulacak.
15 yaş altındaki çocukların mevcut hesapları kapatılacak mı?
Evet. Yönetmelik yürürlüğe girmeden önce açılmış hesaplarda yapılacak yaş doğrulaması sonucunda 15 yaşını doldurmadığı belirlenen kullanıcıların hesapları, kullanıcıya bilgi verilerek kapatılacak.
Mevcut sosyal medya hesapları için son tarih ne zaman?
Yönetmelik yürürlüğe girmeden önce açılmış ve yaş doğrulama belirteciyle doğrulanmamış hesaplarda doğrulama işlemlerinin en geç 31 Mart 2027’ye kadar en az bir defa yapılması gerekiyor.
Sosyal medya yaş doğrulaması nasıl yapılacak?
Yaş doğrulama, e-Devlet Kapısı üzerinden oluşturulan yaş doğrulama belirteciyle yapılacak. Kullanıcı bu belirteci sosyal ağ sağlayıcısına yükleyecek. Platform, belirtecin doğruluğunu kontrol ederek kullanıcının yaş grubunu belirleyecek.
e-Devlet yaş doğrulamasında kimlik bilgileri sosyal medya şirketleriyle paylaşılacak mı?
Yönetmeliğe göre yaş doğrulama belirteci, kullanıcının 15 ve 18 yaş eşiklerini karşılayıp karşılamadığına ilişkin bilgileri içerecek. Belirteçte kullanıcının kimliğini belirlemeye yarayan başka kişisel veriler veya sosyal medya kullanıcı adı bulunmayacak.
15 yaş altı sosyal medya yasağı Instagram için de geçerli mi?
Yönetmelik, Türkiye’den erişilebilen yurt içi ve yurt dışı kaynaklı sosyal ağ sağlayıcılarını kapsıyor. Instagram’ın sunduğu hizmetin bu kapsamda değerlendirilmesi halinde düzenlemedeki yaş doğrulama ve çocuklara yönelik kurallara uyulması gerekecek.
TikTok’ta 15 yaş altındaki kullanıcıların hesapları kapatılacak mı?
Yönetmelik kapsamındaki sosyal ağ hizmetlerinde yaş doğrulaması sonucunda 15 yaşını doldurmadığı belirlenen kullanıcıların mevcut hesapları bilgilendirme yapılarak kapatılacak. TikTok gibi platformların uygulamaları da ilgili kapsam ve yükümlülükler çerçevesinde değerlendirilecek.
YouTube hesapları da yaş doğrulamasına tabi olacak mı?
Yönetmeliğin uygulanması, hizmetin sosyal ağ sağlayıcı tanımına girip girmediğine bağlı. Bu nedenle YouTube’un bütün hizmetlerinin aynı biçimde değerlendirildiğini varsaymak yerine, ilgili hizmetin kapsamı ve yürürlükteki mevzuat esas alınmalı.
15 yaşını doldurmuş çocukların hesapları gizli mi olacak?
Evet. Ayrıştırılmış hizmet kapsamındaki çocuk hesapları varsayılan olarak gizli olacak ve kamuya açık hesap seçeneği sunulamayacak. Takipçi ve takip edilen hesap bilgileri de diğer kullanıcılar tarafından görüntülenemeyecek.
15-18 yaş grubundaki çocuklar canlı yayın yapabilecek mi?
Hayır. Yönetmelik, ayrıştırılmış hizmet kapsamındaki çocuk hesaplarında canlı yayın özelliğine yer verilmesini yasaklıyor.
Çocukların sosyal medya paylaşımlarının ekran görüntüsü alınabilecek mi?
Sosyal ağ sağlayıcıları, çocukların profil fotoğrafları, hesapları, paylaşımları ve görselleri için başkalarının ekran görüntüsü almasını önlemeye yönelik gerekli teknik tedbirleri almak zorunda olacak.
Çocuklara herkes mesaj gönderebilecek mi?
Hayır. Ayrıştırılmış hizmet kapsamındaki çocuk hesaplarına yalnızca çocuğun takip ettiği hesaplar mesaj gönderebilecek. Mesajlarda okundu veya görüldü bilgisi de bulunamayacak.
Çocukların sosyal medya hesapları telefon rehberiyle eşleştirilebilecek mi?
Yönetmelik, çocuk hesaplarının telefon rehberleri, e-posta adres defterleri ve diğer uygulama veya platformlardaki kişi listeleriyle iletişim kurma amacıyla senkronize edilmesini yasaklıyor. Bu kaynaklardan elde edilen verilerle çocuk hesaplarının bulunması veya önerilmesi de sınırlandırılıyor.
Çocuklara sosyal medyada reklam gösterilmesi yasak mı?
Yönetmelik, çocuk hesaplarının davranışlara göre özelleştirilmesini ve çocukların kişisel verilerinin profilleme ya da kişiselleştirilmiş ticari reklam faaliyetlerinde kullanılmasını yasaklıyor. Bu hüküm, çocuklara hiçbir reklam gösterilemeyeceği anlamına gelmiyor; kişiselleştirilmiş ticari reklam ve profilleme üzerindeki kısıtlamayı ifade ediyor.
Çocukların sosyal medyada sonsuz kaydırma yapması engellenecek mi?
Yönetmelik, ayrıştırılmış hizmet kapsamındaki çocuk hesaplarına bağımlılık geliştirme etkisi doğurabilecek hizmetler sunulmasını yasaklıyor. Görsel içeriklerin kaydırma, tıklama veya benzeri hareketlerle ya da otomatik olarak art arda sunulmasını sağlayan arayüz ve işlevlere de izin verilmeyecek.
Ebeveynler çocuklarının ekran süresini sınırlandırabilecek mi?
Evet. Sosyal ağ sağlayıcıları, ebeveynlerin kullanım süresini izlemesine, belirlemesine ve sınırlandırmasına imkân veren araçlar sunmak zorunda olacak.
Ebeveynler çocuklarının sosyal medya harcamalarını kontrol edebilecek mi?
Evet. Ebeveyn kontrol araçları; satın alma, kiralama ve ücretli üyelik gibi işlemlerin ebeveyn iznine veya onayına bağlanmasını ve bu işlemler için harcama limiti belirlenmesini sağlayacak mekanizmalar içerecek.
Ebeveynler çocuklarının konum paylaşımını kontrol edebilecek mi?
Evet. Yönetmelik, ebeveyn kontrol araçlarının konum paylaşımına ilişkin mekanizmalar içermesini zorunlu tutuyor.
Yanlışlıkla kapatılan sosyal medya hesabına itiraz edilebilir mi?
Evet. Kullanıcılar yaş doğrulama sonucuna, hesaplarının askıya alınmasına veya kapatılmasına ve ayrıştırılmış hizmet kapsamında uygulanan tedbirlere karşı sosyal ağ sağlayıcısının kuracağı başvuru ve itiraz mekanizmasını kullanabilecek.
Sosyal medya hesabı için itiraz ücretli mi olacak?
Hayır. Yönetmelik, başvuru ve itiraz mekanizmasının ücretsiz, erişilebilir ve Türkçe dil seçeneğine sahip olmasını zorunlu kılıyor.
Hesap kapatılmasına itiraz edilirse kişisel veriler silinecek mi?
Başvuru veya itiraz sonuçlanıncaya kadar hesaba ait içerik ve kişisel veriler silinmeyecek. İtiraz süreci işletilmezse kapatılan hesaba ilişkin verilerin gecikmeksizin silinmesi gerekiyor.
İtiraz reddedilirse başka bir başvuru yolu var mı?
Yönetmelik, başvuru veya itiraz sonucuna karşı Siber Güvenlik Başkanlığına şikâyette bulunulabileceğinin ve yargı yoluna başvurulabileceğinin kullanıcıya bildirilmesini zorunlu tutuyor.
Kurallara uymayan sosyal medya platformlarına ceza verilecek mi?
Yönetmelikteki yükümlülüklerin yerine getirilmemesi durumunda 5651 sayılı Kanun’un ek 4’üncü maddesindeki ilgili hükümler uygulanacak. Yaptırım öncesinde aykırılığın bildirilmesi ve niteliğine göre giderilmesi için makul süre verilmesi öngörülüyor. Yaptırım belirlenirken ihlalin ağırlığı, süresi, etkilenen çocuk sayısı ve platformun uyum çabası dikkate alınacak.
Yeni yönetmelik bütün internet sitelerini kapsıyor mu?
Hayır. Yönetmelik, Türkiye’den erişilebilen yurt içi veya yurt dışı kaynaklı sosyal ağ sağlayıcılarını ve çocuklara özgü ayrıştırılmış hizmetleri düzenliyor. Bir internet sitesinin veya uygulamanın kapsamda olup olmadığı, ilgili hizmetin niteliğine ve sosyal ağ sağlayıcı tanımına göre değerlendirilmelidir.
Resmî Gazete’deki yönetmelik nereden okunabilir?
Yeni sosyal medya düzenlemesinin kapsamı, yaş doğrulama sistemi, çocuklara özgü ayrıştırılmış hizmetler, ebeveyn kontrol araçları, itiraz mekanizmaları ve yaptırımlar hakkında ayrıntılı bilgi almak isteyenler, 10 Ekim 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan yönetmelik metnini inceleyebilir.
Yönetmelik, 5651 sayılı Kanun’un ek 4’üncü maddesine dayanılarak hazırlanmış olup 1 Kasım 2026’da yürürlüğe girecek. Uygulamada yaş doğrulama belirtecinin teknik yapısı ve kullanım sürecine ilişkin ayrıntılar için Siber Güvenlik Başkanlığı tarafından hazırlanacak rehber de önem taşıyacak.
