Türkiye’de araç muayene süreçlerinde yapay zekâ ve robotik sistemlerin kullanılması için yeni bir iş birliği yapıldı. TURKA ile Altınay Robot Teknolojileri arasında imzalanan protokolle, araç muayenesinde kullanılabilecek robotik sistemlerin geliştirilmesi, test edilmesi ve sahaya uyarlanması hedefleniyor.
Yeni sistemlerin özellikle araçların erişilmesi zor noktalarında yapılan ölçüm ve kontrollerde kullanılması planlanıyor. Robotların görüntüleme, sensör ve ölçüm teknolojileriyle birlikte çalışması öngörülüyor.
Robotlar araçların zor noktalarını kontrol edecek
İş birliği kapsamında Altınay Robot Grubu bünyesindeki Gelişmiş Robot ve Akıllı Sanayi Sistemleri (GRASS) tarafından endüstriyel robotların geliştirilmesi planlanıyor.
Robotik sistemlerin görüntüleme kameraları, sensörler ve ölçüm teknolojileriyle entegre çalışması hedefleniyor. Bu sayede araçların erişimi zor bölümlerindeki fiziksel ölçüm ve kontrollerin daha hızlı ve tekrarlanabilir şekilde yapılması amaçlanıyor. Elde edilen ölçüm verilerinin dijital sistemlere aktarılması da planlanan uygulamalar arasında.
Yapay zekâ araç muayenesinde ne yapacak?
Yapay zekâ destekli görüntü işleme sistemleri, yeni nesil araç muayene altyapısının önemli parçalarından biri olacak.
TURKA’nın ağustos ayında tanıttığı Yeni Nesil Araç Muayene Örnek Merkezi’nde yüksek çözünürlüklü kameralar, lazer ölçüm teknolojileri, sensörler ve robotik sistemler üzerinde çalışmalar yürütülüyor. Yapay zekâ destekli görüntüleme ile araçtaki bazı kusurların belirlenmesi ve muayene sonuçlarının dijital verilerle desteklenmesi hedefleniyor.
Yeni sistemde elde edilen görüntü ve ölçüm verilerinin dijital raporlara aktarılması ve muayene sürecinin merkezi sistemlerle ilişkilendirilmesi de planlanıyor.
Lastik ve araç altı kontrolleri dijitalleşecek
TURKA’nın tanıttığı yeni nesil sistemde araçların alt bölümlerinin yüksek çözünürlüklü kameralarla taranması, karoser kontrollerinin görüntüleme teknolojileriyle desteklenmesi ve araç boyutlarının kamera sistemleriyle ölçülmesi planlanıyor.
Lastik kontrollerinde ise lastik bilgilerinin otomatik olarak okunması, lastik ile araç arasındaki uyumun kontrol edilmesi ve diş derinliğinin temassız olarak ölçülmesi hedefleniyor. Görüntü işleme sistemlerinin çatlak, kesik ve balon gibi bazı lastik kusurlarının tespitinde kullanılması da planlanan uygulamalar arasında bulunuyor.
Muayene süreci anlık takip edilebilecek
Yeni nesil araç muayene sisteminde yalnızca fiziksel kontrollerin değil, araç sahibinin deneyiminin de dijitalleştirilmesi planlanıyor.
TURKA’nın verdiği bilgilere göre araç sahipleri muayenenin hangi aşamada olduğunu anlık olarak takip edebilecek. Muayene sonuçlarının dijital ortamda görüntülenmesi ve araçla ilgili daha kapsamlı teknik bilgi sunulması hedefleniyor.
Yeni dönem 15 Ağustos 2027’de başlayacak
TURKA, 15 Ağustos 2027’den itibaren Türkiye genelinde araç muayene hizmetlerini yürütmeye başlayacak. Yeni dönem 20 yıllık bir süreyi kapsıyor. Yeni teknolojilerin ise bu süreç içinde kademeli olarak geliştirilmesi ve sahaya uyarlanması planlanıyor.
İstanbul Arnavutköy’de kurulan Yeni Nesil Araç Muayene Örnek Merkezi, 2027’de başlayacak sistem için teknoloji, ekipman ve operasyon süreçlerinin test edildiği merkez olarak kullanılıyor. Burada geliştirilen uygulamaların Türkiye genelindeki muayene merkezlerine aktarılması planlanıyor.
249 sabit, 103 mobil merkez planlanıyor
Yeni sistem kapsamında 81 ilde 249 sabit ve 103 mobil olmak üzere toplam 352 araç muayene merkezinin oluşturulması planlanıyor. Sistemde yaklaşık 900 muayene hattının bulunması öngörülüyor.
Sabit merkezlerin yanı sıra motosiklet ve traktör gibi farklı araç gruplarına yönelik mobil muayene hizmetlerinin de yeni yapı içinde yer alması planlanıyor.
Robotlar muayene teknisyenlerinin yerini mi alacak?
Mevcut açıklamalara göre amaç, araç muayenesini tamamen insansız hale getirmek değil. Robotik sistemler ve yapay zekânın, muayene sırasında yapılan ölçüm ve kontrolleri desteklemesi planlanıyor.
TURKA’nın açıklamalarında yapay zekâ destekli sistemlerin teknisyenlerin yaptığı kontrolleri görüntü ve verilerle desteklemesi, elde edilen sonuçların dijital olarak kaydedilmesi ve muayenelerde standardizasyonun artırılması hedefleniyor.
Dolayısıyla 2027’de başlayacak yeni dönemde araç muayenesinin tamamen robotlara bırakılmasından ziyade, insan denetimi ile yapay zekâ, sensör, görüntüleme ve robotik sistemlerin birlikte kullanıldığı bir yapı oluşturulması hedefleniyor.
