Scientific Reports dergisinde yayımlanan bir araştırma, standart LED aydınlatmanın görme performansıyla ilişkili olabileceğini ortaya koydu. Araştırmada, LED aydınlatmaya akkor ampullerle geniş spektrumlu ışık eklenen katılımcıların renk kontrastını algılama performansında yaklaşık yüzde 25 iyileşme görüldü. İyileşmenin, ek aydınlatma kaldırıldıktan altı hafta sonra da devam ettiği belirlendi.
Evlerde ve iş yerlerinde yaygın olarak kullanılan LED lambaların görme performansı üzerindeki etkileri, bilim insanlarının gerçekleştirdiği yeni bir araştırmayla gündeme geldi. Scientific Reports dergisinde 23 Ocak 2026’da yayımlanan çalışmada, standart LED aydınlatmanın daha geniş bir ışık spektrumuyla desteklenmesinin insanların renk kontrastlarını algılama becerisi üzerindeki etkileri incelendi.
Araştırmacılar, LED aydınlatmaya akkor ampullerden gelen ışığın eklenmesiyle görme performansında belirgin bir değişim gözlemledi. İki hafta süren uygulamanın ardından, ek aydınlatma kullanılan gruptaki katılımcıların kırmızı ve mavi renk eksenlerindeki kontrast algılama performansında yaklaşık yüzde 25 iyileşme görüldü.
Araştırma, standart LED aydınlatmanın görme performansı açısından bazı dezavantajlar oluşturabileceğine işaret ederken bütün LED lambaların gözlere zarar verdiğini veya göz hastalıklarına neden olduğunu kanıtlamıyor.
LED ışığın spektrumu görme performansını etkileyebilir
LED lambalar, düşük enerji tüketimi ve uzun kullanım ömrü nedeniyle evlerde, ofislerde ve okullarda yaygın olarak kullanılıyor. Ancak bu ışık kaynaklarının spektral özellikleri, doğal gün ışığından farklılık gösterebiliyor.
Scientific Reports dergisinde yayımlanan araştırmada, standart LED aydınlatmanın daha geniş bir ışık spektrumuyla desteklenmesinin görsel algıyı etkileyip etkilemediği değerlendirildi.
Araştırmacılar, standart LED ışığa akkor ampullerle ek aydınlatma sağlanan bir çalışma ortamında, katılımcıların renk kontrastlarını algılama becerisinde iyileşme tespit etti. Bu sonuç, ışığın yalnızca parlaklığının değil, farklı dalga boylarını ne ölçüde içerdiğinin de görme performansı açısından önemli olabileceğini gösteriyor.
Araştırma 22 kişiyle gerçekleştirildi
Çalışmaya 23 ile 65 yaşları arasında toplam 22 yetişkin katıldı. Katılımcıların 11’i standart LED aydınlatmaya ek olarak akkor ampullerden gelen ışığa maruz bırakıldı. Diğer 11 kişiden oluşan kontrol grubu ise yalnızca LED aydınlatmalı ortamda çalışmayı sürdürdü.
Araştırmacılar, iki haftalık uygulamanın öncesinde ve sonrasında katılımcıların görme performansını ölçtü. Testlerde, farklı renk ve kontrast seviyelerinde gösterilen harflerin arka plandan ayırt edilmesi istendi.
Sonuçlarda, ek akkor aydınlatma kullanılan gruptaki katılımcıların kırmızı ve mavi renk eksenlerindeki kontrast algılama performansında yaklaşık yüzde 25 iyileşme görüldü. Kontrol grubunda ise benzer bir iyileşme tespit edilmedi.
Görme performansındaki iyileşme altı hafta sürdü
Araştırmanın dikkat çeken sonuçlarından biri, görme performansındaki iyileşmenin ek aydınlatma kaldırıldıktan sonra da devam etmesi oldu.
Araştırmacılar, akkor ampullerin kaldırılmasından dört ve altı hafta sonra katılımcıların görme performansını yeniden değerlendirdi. Ölçümlerde, deney grubunda gözlenen iyileşmenin altı haftalık takip süresince korunduğu görüldü.
Bununla birlikte araştırma, etkinin altı haftadan daha uzun sürüp sürmediğini ortaya koymuyor. Bu nedenle iyileşmenin kalıcılığı hakkında kesin bir sonuca ulaşmak için daha uzun süreli çalışmalara ihtiyaç duyuluyor.
Kızılötesi ışık ve hücrelerin enerji üretimi
Araştırmada üzerinde durulan konulardan biri de kızılötesi ışık oldu. İnsan gözü kızılötesi ışığı göremese de bu ışık, doğal gün ışığının ve akkor ampullerin yaydığı geniş spektrumun bir bölümünü oluşturuyor.
Araştırmacılar, uzun dalga boylu kırmızı ve kızılötesi ışığın hücrelerin enerji üretiminde görev alan mitokondrilerle ilişkili olabileceğine dikkat çekiyor. Görme sürecinde önemli rol oynayan retina hücrelerinin yüksek enerji ihtiyacı da bu konuyu bilimsel açıdan önemli hâle getiriyor.
Ancak söz konusu araştırmada mitokondrilerin faaliyetleri doğrudan ölçülmedi. Dolayısıyla gözlenen iyileşmenin hangi biyolojik mekanizmayla ortaya çıktığı kesin olarak belirlenmiş değil.
LED lambalar göz sağlığına zararlı mı?
Scientific Reports dergisinde yayımlanan araştırma, LED aydınlatmanın görme performansı üzerindeki olası etkilerine dikkat çekiyor. Bununla birlikte çalışmanın sonuçları, LED lambaların doğrudan göz hastalıklarına neden olduğu şeklinde yorumlanmamalı.
Araştırmaya yalnızca 22 kişinin katılması, bulguların daha geniş topluluklara genellenmesini sınırlıyor. Ayrıca çalışma, göz hastalıklarının gelişimini veya uzun vadeli görme kaybını değil, renk kontrastını algılama performansını değerlendirdi.
Bu nedenle sonuçlar, bütün LED lambaların zararlı olduğunu veya kullanıcıların LED aydınlatmayı bırakması gerektiğini göstermiyor. Farklı LED türlerinin, aydınlatma koşullarının ve geniş spektrumlu ışık kaynaklarının etkilerinin daha fazla araştırılması gerekiyor.
Buna rağmen çalışma, özellikle doğal gün ışığının sınırlı olduğu kapalı alanlarda kullanılan aydınlatmaların görme performansıyla ilişkisini incelemek açısından önemli bulgular sunuyor.
Araştırma kaynağı: Edward M. Barrett ve Glen Jeffery tarafından hazırlanan “LED lighting (350–650 nm) undermines human visual performance unless supplemented by wider spectra (400–1500 nm+) like daylight” başlıklı çalışma, 23 Ocak 2026’da Scientific Reports dergisinde yayımlandı.
