Fransa iç istihbarat kurumu İç Güvenlik Genel Müdürlüğü (DGSI), veri analizi ve yapay zekâ yazılımları tedarik ettiği ABD merkezli teknoloji şirketi Palantir ile olan sözleşmesini sonlandırma kararı aldı.
Fransa Başbakanı Sébastien Lecornu tarafından yapılan açıklamada, ulusal güvenlik ve dijital egemenlik gerekçesiyle ABD’li firmanın yerine Fransa merkezli yazılım şirketi ChapsVision ile çalışılacağı belirtildi.
Bu hamle, Avrupa genelinde ABD menşeli teknoloji platformlarına olan bağımlılığı azaltma stratejisinin önemli bir adımı olarak değerlendiriliyor.
Dijital alanda bağımlılık reddedildi
Fransa Başbakanı Sébastien Lecornu, sosyal medya hesabı üzerinden yayımladığı video mesajda, dijital alanda yeni stratejik bağımlılıkları kabul edemeyeceklerini vurguladı.
Yabancı güçler tarafından geliştirilen araçlara güvenemeyeceklerini ifade eden Lecornu, devletin verilerini korumanın temel bir zenginlik ve egemenlik meselesi olduğunu belirtti.
Fransa’nın kendi yapay zekâ ve veri işleme araçlarına sahip olması gerektiğini söyleyen Başbakan, Avrupa’nın kendi demokratik değerlerini korumak adına bu alanda benzersiz bir konum bulması gerektiğine dikkat çekti.
Geçiş süreci ve kapasite boşluğu önlemleri
Başbakanlık Ofisi tarafından yapılan açıklamada, Palantir sistemlerinden yerli yazılım firması ChapsVision tarafından geliştirilen ArgonOS platformuna geçişin bir ila üç yıl arasında süreceği bildirildi.
İstihbarat ajanlarının yeni sisteme eğitilmesi ve veri entegrasyonunun sorunsuz tamamlanabilmesi için bu süre zarfında kapasite boşluğu yaşanmaması hedefliyor.
DGSI, Aralık 2025 tarihinde Palantir ile olan sözleşmesini üç yıllık bir süre için geçici olarak yenilemişti.
Hükümet yetkilileri, bu yenilemenin kalıcı bir bağımlılık değil, yerli yazılımın operasyonel seviyeye gelene kadar güvenliği riske atmamak adına yapılan teknik bir köprü anlaşması olduğunu açıkladı.
Öte yandan, ABD’li veri analitiği şirketi Palantir ise yaptığı açıklamada, Fransız istihbarat servisi ile olan uzun vadeli sözleşmelerinin yürürlükte kalmaya devam ettiğini ve mevcut sözleşme taahhütleri çerçevesinde DGSI’ye destek vermeyi sürdüreceklerini savundu.
Avrupa genelinde benzer adımlar atılıyor
Avrupa ülkelerinin hassas kamu verilerini ve askeri altyapılarını ABD merkezli firmalara teslim etme konusundaki endişeleri giderek büyüyor. Fransa’nın bu hamlesi, benzer kararlar alan diğer Avrupa devletleriyle paralellik gösteriyor:
Almanya: Almanya iç güvenlik teşkilatı (BfV), veri analizi ihtiyaçları için ABD’li seçenekler yerine Fransa merkezli ChapsVision firmasını tercih etti. Ayrıca Alman ordusu da yabancı firmaların yapısal erişim sağlayamayacağı güvenli bir bulut altyapısı kurmak için çalışmalar yürütüyor.
Birleşik Krallık: İngiltere parlamentosu ve muhalefet, Ulusal Sağlık Sistemi (NHS) ile Palantir arasında yapılan 330 milyon sterlinlik veri sözleşmesini yoğun siyasi baskılar altında incelemeye aldı. Londra Belediye Başkanı Sadiq Khan ise Londra Metropolitan Polisi’nin Palantir ile yapmayı planladığı 50 milyon sterlinlik anlaşmayı engelledi.
Danimarka, Hollanda ve İsviçre: Bu ülkelerin savunma ve güvenlik makamları, veri egemenliği ile ABD istihbarat kurumlarının verilere olası erişim risklerini gerekçe göstererek Palantir yazılımlarından uzaklaşma yönünde irade beyan etti.
Yerli yapay zekâ projelerine ek bütçe
Teknolojik otonomi hamlesinin bir parçası olarak Fransa, Fransa 2030 programı kapsamında yapay zekâ geliştirme çalışmalarına 655 milyon avro tutarında ek kamu yatırımı tahsis edecek.
Bu fon; altyapı, bilgi işlem kapasitesi, akademik araştırmalar ve yerli endüstriyel sektörlerin desteklenmesinde kullanılacak.
Ayrıca, devlet dairelerinde ticari ve güvenliği doğrulanmamış dış yazılımların kullanımına kısıtlama getirilirken, yaklaşık bir milyon kamu personeline Fransa merkezli yapay zekâ girişimi Mistral AI modellerine dayanan egemen bir sohbet robotu (chatbot) sağlanması planlanıyor.
