Birleşik Krallık merkezli telekomünikasyon şirketi Vodafone Grubu, telekomünikasyon altyapısının iklim uyumu ve dayanıklılık alanındaki etkilerini ele alan yeni bir rapor yayımladı. “Bağlantı, İklim Dayanıklılığı İçin Bir Yaşam Hattı: Kesintiye Uğramış Bir Dünyada İklim Direncini Sağlamak” başlıklı raporda, iklim değişikliğine bağlı afetlerin arttığı bir dönemde dijital teknolojilerin ve mobil şebekelerin toplumsal dayanıklılık açısından taşıdığı kritik rol vurgulanıyor. Türkiye’nin ev sahipliğinde düzenlenecek COP31 öncesinde yayımlanan çalışmada, altyapı risklerine karşı Vodafone Türkiye bünyesinde yürütülen saha uygulamalarına da yer veriliyor.
Erken uyarı sistemleri ve ekonomik kayıplar
Raporda paylaşılan verilere göre, son yıllarda artış gösteren aşırı hava olayları dünya genelinde 1,6 milyar insanı etkilerken, son 10 yılda 2 trilyon ABD dolarının üzerinde ekonomik kayba yol açtı. Erken uyarı sistemlerinin, tehlikenin ortaya çıkmasından itibaren ilk 24 saat içinde devreye girmesi hâlinde oluşabilecek zararları yüzde 30’a kadar azaltma potansiyeline sahip olduğu belirtiliyor. Buna karşın, dünya nüfusunun yaklaşık üçte birinin hâlen erken uyarı sistemlerinin kapsama alanı dışında kaldığı bilgisi aktarılıyor.
Küresel veriler ve risk faktörleri
Çalışmada, bağlantı altyapısının sürekliliğini tehdit eden unsurlar ve küresel altyapı eksiklikleri şu başlıklarla özetleniyor:
- Birleşik Krallık’ta bildirilen telekomünikasyon şebekesi aksaklıklarının yaklaşık yüzde 25’i elektrik kesintilerinden kaynaklanıyor.
- Her 5 ülkeden 2’sinde Ulusal Acil Durum Telekomünikasyon Planı bulunmuyor.
- Küresel iklim finansmanının yüzde 10’undan azı yerel düzeydeki faaliyetlere ulaşabiliyor.
Politika yapıcılar ve kurumlar için öneriler
Vodafone Grubu Dış İlişkiler ve Kurumsal İlişkiler Direktörü Joakim Reiter, bağlantı kesintilerinin acil durum koordinasyonunu ve insani yardımları zorlaştıracağını belirterek altyapının krizler öncesinde güçlendirilmesi gerektiğini ifade etti. Raporda; hükümetler, düzenleyici kurumlar ve insani yardım kuruluşlarının iş birliği yapması gerektiği vurgulanırken, dayanıklılık yatırımlarının önünün açılması, afet müdahalesinin koordine edilmesi ve dijital finans sistemlerinin uyum süreçlerine dâhil edilmesi öneriliyor.
Türkiye’den altyapı dayanıklılığı örneği
Türkiye’deki iklim risklerine de değinilen raporda; kuraklık, su stresi, ani su baskınları ve seller ana risk faktörleri arasında gösteriliyor. Çalışmada, Temmuz 2025’te İç Anadolu Bölgesi’nde yürütülen yol ve peyzaj çalışmaları sırasında kot seviyesinin altında kalan kritik bir Vodafone tesisinin, canlı operasyon aksatılmadan ve hizmet kesintisi yaşanmadan çelik platformlar yardımıyla iki metre yükseltildiği örneğine yer veriliyor.
