Cisco Mobil Görsel Ağ Endeksi (VNI), önümüzdeki 5 yıl içinde mobil veri trafiğinin 10 katına
çıkacağını öngörüyor. 2019 yılında akıllı cihazlar ve bağlantılar küresel mobil trafiğin yüzde
97’sini oluşturacak. Dünyadaki giyilebilir cihaz sayısı 2019 yılı itibariyle 5 kat artarak 109
milyondan 578 milyona çıkacak ve bu artış mobil trafiği 4 yılda 18 kat artıracak.
Cisco Görsel Ağ Endeksi Global Mobil Veri Trafik Tahmini, 2014-2019 raporuna göre, 2014 yılında
gelişmiş işlem, multi-medya özellikleri ve 3G bağlantı sayesinde mobil veri trafiğinin yüzde 88’i
‘akıllı’ trafik oldu.
2019 yılı itibari ile bu rakamın yüzde 97’ye çıkması bekleniyor. Rapordaki beklentilere göre
önümüzdeki dönemde mobil trafik artışını tetikleyecek en büyük etkenler; daha güçlü mobil
cihazlar, makineden makineye (M2M) bağlantılar ve daha hızlı hücre şebekelerine yaygın erişim
olacak.
Ağ teknolojilerinde dünya lideri Cisco’nun küresel veri trafik tahmini 2019 yılı itibari ile
dünyadaki giyilebilir cihaz sayısının 5 kat artarak 109 milyondan 578 milyona çıkacağını, bu
büyümenin, giyilebilir cihazlardan geçen mobil trafiği 2019 yılına dek 18 kat artıracağı
belirtiliyor.
Akıllı trafik trendindeki artışı mercek altına alan rapora göre bu trendi destekleyen temel
faktörler; tüm dünyada temel özelliklere sahip telefonlardan akıllı telefonlara geçiş, tablet
kullanımında devam eden artış, tablet benzeri özelliklerle yeniden dirilen dizüstü bilgisayarlar
ve artan M2M uygulamaları olarak görülüyor.
Mobil ağ tarafında ise 2017 yılında -bağlantı paylaşımı açısından- 3G’nin 2G’yi geçmesi ve
hücresel teknoloji olması bekleniyor. 2019 yılında ise 3G ağları global mobil cihaz ve
bağlantıların yüzde 44’ünü, 4G ağları ise yüzde 26’sını destekleyecek.
Türkiye ve bölgesinde 14 kat büyüme bekleniyor
Cisco Mobil Görsel Ağ Endeksi tahminine göre Türkiye’nin de içinde bulunduğu Orta ve Doğu Avrupa
Bölgesi’nde mobil veri trafiğinin 2014-2019 yılları arasında yüzde 71’lik büyüme oranı ile 14 kat
artması bekleniyor. Raporda bölgeye ait diğer tahminler ise şöyle sıralanıyor:
- 2019 yılı itibari ile mobil veri trafiği aylık 3,5 eksabayt’a çıkacak. (874 milyon DVD’nin içindeki veriye eşit )2014 yılında bu rakam 242,3 petabayt olmuştu.
- 2014-2019 yılları arasında bölgede mobil veri trafiği sabit IP trafiğinin 3 katı daha hızlı artacak.
- 2019 yılında bölgedeki mobil veri trafiği, toplam trafiğin (mobil ve sabit) yüzde 26’sını oluşturacak. (2014 yılı yüzdesi %5)
- 2019 yılında mobil veri trafiği on yıl öncesinin (2009) hacmine göre 962 kat daha fazla olacak.
- Orta ve Doğu Avrupa Bölgesi’nde mobil bağlantıların yüzde 58’i akıllı bağlantı olacak. 2014 yılında bu rakam yüzde 18’di.
- Bölgedeki mobil veri trafiğinin yüzde 96’sı ‘akıllı’ trafik olacak. 2014 yılında bu oran yüzde 77’ydi.
- 2019 yılında kullanıcı başına mobil trafik, aylık 8,299 megabayt’a ulaşacak. 2014 yılında kullanıcı başına aylık mobil trafik 627 megabayt’tı. (yıllık bileşik büyüme oranı yüzde 67) Video, mobil trafiğin yüzde 70’ini oluşturacak
Orta ve Doğru Avrupa’da 2014 yılında bölge nüfusunun yüzde 79’u (381.1 milyon) mobil
kullanıcıydı. 2013 yılında ise bölgede 365.9 milyon mobil kullanıcı vardı. (Toplam nüfusun yüzde
76’sı). 2019 yılında ise bölgedeki mobil kullanıcı sayısının 407.2 milyon olması bekleniyor. Buna
göre 2019 yılında toplam bölge nüfusunun yüzde 84’ü mobil cihaz kullanacak.
Raporda yer alan video rakamları da oldukça çarpıcı. Buna göre Türkiye’nin de içinde bulunduğu
Orta ve Doğru Avrupa Bölgesi’nde 2019 yılında video, toplam mobil veri trafiğinin yüzde 70’ini
oluşturacak. 2014 sonunda videonun tüm mobil veri trafiğine oranı yüzde 50’ydi.
Global mobil veri trafiğini artıran faktörler
Cisco, 2014-2019 yılları arasında global mobil trafik artışının global sabit trafik artışından 3
kat fazla olmasını öngörüyor. Mobil veri trafiğindeki artışı tetikleyen faktörler ise şöyle
sıralanıyor:
- Daha fazla mobil kullanıcı: 2019 yılı itibari ile dünyada 5.2 milyar mobil kullanıcı olacak (2014 rakamı 4.3 milyardı).
- Daha fazla mobil bağlantı: 2019 yılında yaklaşık 11.5 milyar mobil cihaz/bağlantı olacak. (8.3 milyar mobil cihaz, 3.2 milyar M2M bağlantı). 2014 yılında toplam mobil bağlanabilen cihaz sayısı ve M2M bağlantı 7.4 milyardı)
- Daha hızlı mobil bağlantı: 2014-2019 yılları arasında ortalama global mobil ağ hızı 2.4 kat artacak. (1.7 Mbps’den 4.0 Mbps’ye)
- Daha fazla mobil video: 2019 yılı itibari ile mobil video, global mobil veri trafiğinin yüzde 72’sini oluşturacak. (2014 yüzdesi %55)
Giyilebilir cihaz sayısı 5 kat artacak
GPS navigasyon sistemleri, demirbaş takibi, sayaçlar, güvenlik ve takip videolarını desteklemek
için benzer cihazların kendi aralarında kablosuz sistemler aracılığı ile iletişim kurması M2M
teknolojisi ile sağlanıyor. Giyilebilir cihazlar M2M bağlantıların bir alt segmentini oluşturuyor
ve Herşeyin İnterneti’ndeki (IoE) büyümeyi öngörmeye yardımcı oluyor.
- 2019 yılı itibari ile dünyadaki giyilebilir cihaz sayısı 5 kat artarak 109 milyondan (2014 yılı rakamı) 578 milyona çıkacak. Bu cihazların çoğunun Kuzey Amerika ve Pasifik Asya’da bulunması bekleniyor.
- Bu büyümenin, giyilebilir cihazlardan geçen mobil trafiği 2014-2019 arasında 18 kat artırması bekleniyor. Trafiğin büyük oranı ise akıllı telefonlardan gelecek.
- 2014 yılında ortalama bir giyilebilir cihaz, standart bir telefona oranla 6 kat fazla aylık trafik yarattı. (giyilebilir cihaz=141 MB aylık mobil trafik, standart telefon=22 MB aylık mobil trafik).
- Giyilebilir teknolojilerin kullanımına örnek olarak: Hücresel ağ üzerinden canlı yayın yapan bir GoPro kamera dakikada yaklaşık 5MB’lık bir mobil veri yaratıyor
- 2014 yılında ortalama bir M2M modülü standart bir telefondan aylık 3 kat daha fazla trafik yarattı. (M2M=70MB aylık mobil trafik; standart telefon=22MB aylık mobil trafik)
4G bağlantısı 18 kat artacak
Bir çok global servis sağlayıcı, son kullanıcıların ve kurumsal müşterilerinin artan kablosuz
hizmet ve içerik ihtiyacını karşılamak için 4G teknolojilerini uygulamaya başladı. Yine bir çok
gelişmekte olan pazardaki servis sağlayıcılar 4G çözümleri ile yeni mobil alt yapılar
oluşturuyor. Bazı gelişmiş pazarlarda ise 2G ve 3G çözümler 4G ile değiştiriliyor.
- 2019 yılında tüm global cihazların ve bağlantıların yüzde 26’sı 4G uyumlu olacak.
- Tüm dünyada 4G bağlantı sayısı 18 kat artarak 459 milyondan (2014) 3 milyara (2019) çıkacak.
- 2017 yılında bağlantı paylaşımı bazında 3G hücre teknolojisi 2G’yi geçecek.
- 2014 yılında toplam mobil veri trafiğinin yüzde 40’ını oluşturan 4G bağlantılar, 2019 yılında yüzde 68’e ulaşacak.
- 2014 yılında ortalama bir 4G bağlantı aylık 2.2 GB mobil trafik yaratıyordu. 2019 yılında bu miktar 5.6 GB’a yükselecek.
Wi-Fi aktarma trafiği hücresel trafiği aşacak
Aktarma” (Offload) teknolojisi, Wifi ve GSM çalışabilen çift modlu cihazlardan gelen trafiği
kapsıyor ve GSM ağlar üzerinden gelen trafiğin Small Cell ve Wi-Fi bağlantılarına (dizüstü hariç)
aktarılmasını sağlıyor. Aktarma, hücresel bağlantıdan Wi-Fi veya Small Cell erişimine
geçildiğinde kullanıcı veya cihaz seviyesinde gerçekleşiyor. Cisco VNI Küresel Mobil Veri Trafiği
(2013-2018) mobil aktarma tahminleri, kamuya açık bağlantı noktalarından ve hane içi Wi-Fi
ağlarından gelen trafiği içeriyor.
- 2014 toplam mobil veri trafiğinin yüzde 46’sı offload olurken, 2019’da bu oran yüzde 54’e kadar çıkacak.
- Aynı yıllar arasında offload dahil edilmeden bakıldığında global mobil veri trafiğinin bileşik yıllık artış oranı çok daha yüksek olurdu. (%65)
Voice-over-Wi-Fi (VoWi-Fi), Voice-over-LTE (VoLTE)’yi geçecek
Wi-Fi teknolojilerindeki büyüme, mobil operatörlerin Wifi aktarmaya yaptıkları yatırımlar ve
stratejik mobil ağ pozisyonu göz önüne alınarak bu yılın çalışmasına VoWi-Fi ve diğer mobil ses
hizmetleri karşılaştırması eklendi. VoWi-Fi yeni olmamasına rağmen daha önce geliştirilen
çözümlerin kısıtları nedeni ile son kullanıcı tarafından fazla tercih edilmedi.
Artık dolaşım (roaming) yeteneği mevcut, yüksek kaliteli VoWi-Fi çözümleri geliştirilmeye
başlandı ve bu çözümler SIM kartı bulunmayan tabletler gibi cihazlarda da kullanılabiliyor.
Önümüzdeki 5 yılda LTE’nin artması ile birlikte VoWi-Fi’ın çarpıcı bir büyüme potansiyeline sahip
olduğu görülüyor.
- 2017 yılında, VoWi-Fi trafiği (10.8 PB/yılda) VoLTE trafiğini (10.7 PB/yılda) geçecek.
- 2018 yılında, VoWi-Fi yılda kullanılan dakika bakımında VoLTE’yi aşacak.
- 2019 yılında VoWi-Fi kullanım dakikaları toplam mobil IP ses trafiğinin yarısından fazlasını oluşturacak (%53)
- 2019, Wi-Fi uyumlu tablet ve PC’lerin sayısı (1.9 milyar) hücre ağı uyumlu tablet ve PC’lerden 3.5 kat fazla olacak. (542 milyon)
Mobil bulut trafiğinde büyüme
Netflix, YouTube, Pandora ve Spotify gibi bulut uygulamaları ve hizmetleri, mobil kullanıcıların
bellek kapasitesi sorununu ve işlem gücü sınırlamasını aşmasını sağladı.
- Mobil bulut trafiği 2014-2019 yılları arasında 11 kat büyüyerek aylık 2 eksabayttan 21.8 eksabayta çıkacak.
- 2014 yılında bulut uygulamaları toplam mobil veri trafiğinin yüzde 81’ini oluşturuyordu. 2019 yılı itibari ile bulut uygulamaları toplam mobil veri trafiğinin yüzde 90’ını oluşturacak.
Daha hızlı mobil cihazların ve gelişen M2M uygulamalarının gittikçe daha fazla kullanımı ve daha
hızlı kablosuz ağlara daha geniş erişimin önümüzdeki yıllarda dikkate değer bir mobil trafik
artışı yaratacağını ifade eden Cisco Türkiye Servis Sağlayıcı Sistemleri Müdürü Gürkan Gülcan “Bu
mobil kullanıcı dostu ortam; Her Şeyin İnterneti (IoE) şekillenmeye devam ederken, Türkiye’deki
servis sağlayıcılara farklı mobil hizmet ve deneyimleri sunmaları için de yepyeni fırsatlar
sağlıyor. Her Şeyin İnterneti ile diyabet, şeker gibi olası hastalıkların önüne geçilebilir,
şehirlerimizde park yeri bulmak için harcanan süre azaltılarak araçların karbon emisyonu
düşürülebilir, yağış miktarına bağlı ihtiyaç duyulan sulama ayarlanabilir ve şehirlerin enerji
ihtiyaçlarına göre %30 daha verimli enerji planlaması yapılabilir. Elektrik, doğalgaz ve su gibi
hizmetler için kullanılan sayaçların ‘akıllı’ hale getirilmesi ile ayda 50 milyon dakikalık iş
gücü kazanmak mümkün.” dedi.
Cisco mobil GAE tahmin metodolojisi
Cisco Görsel Ağ Endeksi Global Mobil Veri Trafik Tahmini (2014-2019) bağımsız analist tahminleri
ve var olan mobil veri kullanım çalışmalarına dayanıyor. Cisco bu temel üzerine kendi mobil
uygulama kullanımı, kullanım dakikaları ve iletim hızlarını tahminlerini kurguluyor. Mobil geniş
bant hızı ve cihaz işlem gücü gibi etkenlere de Cisco Mobil GAE tahminlerinde ve bulgularında yer
verilir. Detaylı metodoloji açıklamasına rapordan ulaşılabilir.
Cisco araştırmasında kullanılan tanımların açıklamaları:
- Hücresel Trafik: hücresel veya radyo ağ bağlantısından gelir- 2G, 3G ve 4G.
- Wi-Fi Offload Trafiği: Dizüstü bilgisayarlar dışında hücre ve Wi-Fi bağlantı destekleyen cihazların Wi-Fi/ küçük hücre ağları üzerinde yarattığı trafiktir. Offloading bir kullanıcının hücre bağlantısından Wi-Fi bağlantısına geçtiğinde oluşuyor.
- Sabit/Wi-Fi Trafiği: hane içi Wi-Fi router ya da kamuya açık internet erişim noktaları gibi sabit ağ kaynakları tarafından sağlanan kablosuz bağlantıların yarattığı trafik.
