İnternet reklamlarının casus yazılım dağıtmak ve hedefli gözetim yapmak amacıyla kullanıldığı ortaya çıkarıldı. Citizen Lab araştırmacıları, AdFection adını verdikleri yöntemle kullanıcıların herhangi bir bağlantıya tıklamasına gerek kalmadan mobil cihazlara casus yazılım bulaştırılabildiğini belirledi. Araştırmada, İsrail merkezli reklam teknolojisi şirketi Discover-Tech’in dijital reklam altyapısı ile casus yazılım ekosistemi arasındaki rolü mercek altına alındı.
Toronto Üniversitesi bünyesinde faaliyet gösteren Citizen Lab tarafından 15 Ekim 2026’da yayımlanan araştırma, dijital reklam sistemlerinin yalnızca kullanıcıları ticari ürünlerle buluşturmak için değil, hedefli gözetim ve cihazlara saldırı amacıyla da kötüye kullanılabildiğini gösteriyor.
AdFection saldırısı nasıl çalışıyor?
Geleneksel zararlı yazılım saldırılarında kullanıcıların şüpheli bir bağlantıya tıklaması, dosya indirmesi veya uygulama yüklemesi gerekebiliyor. Ancak sıfır tıklama saldırısı olarak tanımlanan yöntemlerde, hedef kişinin doğrudan bir işlem yapmasına gerek kalmayabiliyor.
AdFection olarak adlandırılan yöntemde saldırganlar, hedefledikleri kişilerin kullandığı cihazlara ve ziyaret ettikleri dijital ortamlara ulaşmak için çevrim içi reklam altyapısından yararlanıyor. Araştırmaya göre reklam gösterimi sırasında elde edilen cihaz ve ağ bilgileri, hedeflerin belirlenmesinde kullanılabiliyor. Seçilen cihazlara ise uygun koşullarda saldırı kodu yönlendirilebiliyor.
Bu yöntemin dikkat çekici yanı, reklamların sıradan internet içeriğinin bir parçası gibi görünmesi. Kullanıcı, güvenilir bir internet sitesini ziyaret ederken veya bir mobil uygulamayı açarken zararlı bir reklamla karşılaşabiliyor. Bazı saldırılarda yalnızca reklamın görüntülenmesi, cihazın hedeflenmesi için yeterli olabiliyor.
Discover-Tech araştırmanın merkezinde
Citizen Lab araştırmacıları, İsrail merkezli Discover-Tech şirketinin dijital reklam sistemleriyle casus yazılım altyapıları arasında bağlantı kurduğunu belirtti. Araştırmaya göre şirket, Controlium adlı platform üzerinden reklam teknolojileri ile hedefli gözetim faaliyetleri arasında aracılık yapabilecek bir yapı oluşturdu.
Şirketin reklam altyapısının, hedeflerin belirlenmesi ve bazı cihazlara saldırı kodu ulaştırılması amacıyla kullanıldığı bildirildi. Araştırmacılar, bu sistemin reklam teknolojilerinin sunduğu hedefleme imkânlarından yararlanarak belirli kişilere veya cihazlara yönelik operasyonlar yürütülmesini mümkün kıldığını değerlendirdi.
Citizen Lab’ın bulguları, ticari reklam sistemleri ile paralı casus yazılım endüstrisi arasındaki ilişkilerin daha yakından incelenmesi gerektiğine işaret ediyor. Bununla birlikte araştırmada, bir cihazda reklam gösterilmiş olmasının tek başına o cihazın casus yazılımla enfekte edildiğini kanıtlamadığı da vurgulanıyor.
Al Jazeera çalışanlarının cihazları hedef alındı
Araştırmanın en önemli bulgularından biri, uluslararası medya kuruluşu Al Jazeera ile bağlantılı cihazlara yönelik saldırılar oldu. Citizen Lab, 2024 ve 2025 yıllarında toplam 45 cihazın Candiru ile ilişkilendirilen casus yazılım aracılığıyla ele geçirildiğini doğruladığını açıkladı.
Candiru, hedefli gözetim operasyonlarında kullanılan casus yazılım araçlarıyla bilinen bir şirket. Araştırmada bu yazılımın, reklam altyapısı üzerinden gerçekleştirilen saldırılarda kullanıldığı belirtildi.
Gazeteciler ve medya kuruluşları açısından bulgular, dijital reklamların yalnızca kullanıcı takibi ve reklam profili oluşturma bakımından değil, haber kaynaklarının ve gazetecilerin güvenliği açısından da risk oluşturabileceğini gösteriyor.
Milyarlarca reklam teklifi incelendi
Confiant tarafından yürütülen paralel araştırmada, Discover-Tech’in reklam teknolojisi altyapısındaki faaliyetlerine ilişkin kapsamlı veriler incelendi. Bulgulara göre şirket, 2026 yılının üç aylık bir döneminde 3,7 milyardan fazla reklam teklifine katıldı.
Araştırmacılar, şirketle bağlantılı reklamların 120 binden fazla internet sitesinde ve on binlerce mobil uygulamada gösterildiğini bildirdi. Farklı raporlarda uygulama sayısına ilişkin rakamlar değişmekle birlikte, inceleme reklam sisteminin geniş bir dijital erişime sahip olduğunu ortaya koyuyor.
Reklam gösterimlerine ilişkin veriler, çeşitli devlet kurumları, uluslararası kuruluşlar, medya kuruluşları ve kritik altyapılarla ilişkili ağlarda da faaliyet bulunduğuna işaret ediyor. Ancak bu ağlarda reklam görülmesi, ilgili kurumların cihazlarının tamamının saldırıya uğradığı anlamına gelmiyor.
Google ve reklam sektörü harekete geçti
Araştırma sonuçlarının açıklanmasının ardından Discover-Tech’in reklam ekosistemindeki erişimine yönelik adımlar atıldı. Citizen Lab ve Confiant’ın bulgularına göre Google, şirketin reklam sistemlerine erişimini sonlandırdı. Reklam sektörü kuruluşu IAB Europe da şirketi ilgili tedarikçi listelerinden çıkardı.
Bu gelişme, reklam platformlarının bünyelerinde faaliyet gösteren şirketleri ve reklamların teknik güvenliğini nasıl denetlediği konusunu yeniden gündeme taşıdı. Araştırmacılar, mevcut denetim mekanizmalarının bu tür faaliyetleri zamanında tespit etmekte yetersiz kalabildiğine dikkat çekti.
İnternet reklamları kullanıcılar için risk oluşturuyor mu?
Bu araştırma, internette görülen her reklamın zararlı olduğu anlamına gelmiyor. Bununla birlikte, reklamların büyük ölçüde otomatik sistemlerle dağıtılması ve farklı şirketlerin yer aldığı karmaşık bir altyapı üzerinden kullanıcılara ulaşması, kötüye kullanım ihtimalini artırabiliyor.
Özellikle hedefli casus yazılım operasyonlarında saldırganlar, herkesi etkileyen genel bir zararlı yazılım kampanyası yerine belirli kişileri, cihazları veya kurumları seçebiliyor. Bu nedenle bir reklamın sıradan görünmesi, her durumda güvenli olduğunun garantisi değil.
Kullanıcıların cihazlarını ve uygulamalarını güncel tutması, güvenilir kaynaklardan yazılım yüklemesi, gereksiz uygulama izinlerini kapatması ve işletim sistemlerinin sunduğu güvenlik özelliklerini kullanması önem taşıyor. Gazeteciler, aktivistler ve hassas bilgilerle çalışan kişiler ise yüksek riskli hedefli saldırılara karşı ek güvenlik önlemlerine ihtiyaç duyabilir.
Sık sorulan sorular
AdFection nedir?
AdFection, hedefli çevrim içi reklamlar üzerinden cihazlara casus yazılım ulaştırılmasını mümkün kılan saldırı yöntemine Citizen Lab araştırmacıları tarafından verilen isimdir.
Reklama tıklamadan telefona casus yazılım bulaşabilir mi?
Evet. Bazı gelişmiş sıfır tıklama saldırıları, cihazdaki yazılım veya sistem açıklarından yararlanarak kullanıcı herhangi bir bağlantıya dokunmadan çalışabilir. Ancak her reklam gösterimi cihazın enfekte olduğu anlamına gelmez.
Discover-Tech nedir?
Discover-Tech, araştırmacıların reklam teknolojisi altyapısının hedefli gözetim ve casus yazılım faaliyetlerinde kullanılmasıyla ilişkilendirdiği İsrail merkezli bir reklam teknolojisi şirketidir.
AdFection saldırısı Türkiye’deki kullanıcıları da etkiledi mi?
Yayımlanan araştırmada Türkiye’deki kullanıcıların etkilendiğini doğrulayan, ülke bazında kesin bir bulgu sunulmadı. Bu nedenle Türkiye’deki cihazların saldırıdan etkilendiğini söylemek için yeterli kanıt bulunmuyor.
Casus yazılımlardan korunmak için ne yapılmalı?
Telefon ve bilgisayarların işletim sistemleri güncel tutulmalı, uygulamalar güvenilir mağazalardan indirilmeli ve gereksiz izinler sınırlandırılmalı. Özellikle yüksek riskli kullanıcılar, hedefli saldırılara karşı uzman desteğiyle ek güvenlik önlemleri almalı.
