Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından duyurulan Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi’nin (GETAD) ayrıntılarına ilişkin yeni bilgiler gündeme geldi. Kamuoyunda vatandaşlık maaşı olarak bilinen sistem kapsamında, hane gelirinin 23 bin 552 TL’nin altında kalması ölçüt olarak öne çıkıyor. Taslak çalışmada 2,5 milyon haneye toplam 1,5 trilyon TL destek sağlanması planlanıyor. Pilot uygulamanın 2026 yılının sonunda belirlenmesi, ödemelerin ise 2027’nin ilk çeyreğinde başlaması öngörülüyor.
Vatandaşlık maaşı (GETAD) nedir?
Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi (GETAD), gelir seviyesi belirli bir sınırın altında kalan hanelerin gelirini tamamlamayı amaçlayan bir sosyal destek modeli olarak planlanıyor. Sistemle birlikte ailelerin temel ihtiyaçlarını karşılayabilmesi ve bölgesel yaşam maliyetlerinden kaynaklanan farklılıkların dikkate alınması hedefleniyor.
Taslak çalışmaya ilişkin haberde, sistemin Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı koordinasyonunda yürütüldüğü ve Türkiye genelinde hanelerin gelir durumunu ortaya koyacak çalışmalar yapıldığı belirtiliyor. Bu kapsamda il ve hane bazında gelir seviyelerinin belirlenmesine yönelik bir harita hazırlanması planlanıyor.
Vatandaşlık maaşında 23 bin 552 TL gelir kriteri
GETAD kapsamında öne çıkan ölçütlerden biri, hane gelirinin en düşük emekli aylığı olarak belirtilen 23 bin 552 TL’nin altında kalması. Söz konusu tutarın, destekten yararlanacak hanelerin belirlenmesinde eşik olarak kullanılması öngörülüyor.
Taslak bilgilere göre bu sınırın üzerindeki hanelere destek verilmemesi planlanıyor. Ancak gelir kriterinin nasıl hesaplanacağı, hanedeki kişi sayısının değerlendirmeye nasıl yansıyacağı ve farklı gelir kaynaklarının hesaba katılma yöntemi gibi ayrıntıların kesinleşmiş uygulama kuralları olarak değerlendirilmemesi gerekiyor.
Sistemin nihai kapsamı ve hak sahipliği koşulları, uygulamaya ilişkin düzenlemelerle netleşecek.
Hangi alanlarda destek verilecek?
Vatandaşlık maaşı kapsamında ailelerin temel ihtiyaçlarına yönelik farklı destek kalemlerinin uygulanması planlanıyor. Taslakta öne çıkan başlıklar şöyle:
- Konut desteği: Elektrik, doğal gaz, barınma ve yakacak giderlerine yönelik yardımlar.
- Kira desteği: Hanelerin kira giderlerinin karşılanmasına katkı sağlayacak destekler.
- Fatura desteği: Elektrik ve doğal gaz gibi abonelik giderlerine yönelik yardımlar.
- Çocuk yardımı: Çocuklu ailelerin ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik destekler.
- Gıda yardımı: Temel gıda ihtiyaçlarının karşılanmasına yönelik yardımlar.
Desteklerin bölgesel ihtiyaçlara göre farklılaştırılması da gündemde. Buna göre büyükşehirlerde kira giderlerine, soğuk iklim bölgelerinde enerji maliyetlerine, kırsal bölgelerde ise gıda ihtiyaçlarına öncelik verilmesi planlanıyor.
Emekliler de vatandaşlık maaşından yararlanabilecek mi?
Taslak çalışmaya ilişkin haberde, emeklilerin de GETAD kapsamında destek alabilecek gruplar arasında yer alabileceği belirtiliyor. Burada belirleyici unsurun yalnızca emekli aylığı değil, hanenin toplam gelirinin değerlendirilmesi olması bekleniyor.
Örneğin, emekli aylığı alan bir kişinin yaşadığı hanenin toplam geliri belirlenen sınırın altında kalıyorsa destek kapsamına girip girmeyeceği, nihai hak sahipliği koşullarına göre belirlenecek.
Sürekli hastalığı bulunan ve bakım ihtiyacı olan kişilerin de öncelikli destek grupları arasında değerlendirilmesi planlanıyor.
Vatandaşlık maaşı başvurusu nasıl yapılacak?
Taslakta başvuruların e-Devlet ve Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları üzerinden alınması öngörülüyor. Ancak başvuru ekranının ne zaman açılacağı ve başvurularda hangi belgelerin isteneceği henüz kesinleşmiş uygulama bilgileri olarak değerlendirilmemeli.
Gelir durumunun belirlenmesinde farklı kamu kurumlarının verilerinden yararlanılması planlanıyor. Bu kapsamda;
- Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarının kayıtları,
- Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) verileri,
- Gelir İdaresi Başkanlığı kayıtları,
- Banka hesap hareketleri,
- Tapu kayıtları
gibi bilgilerin dikkate alınması öngörülüyor.
Bu yöntemle hanelerin gelir ve mal varlığı durumunun mevcut kayıtlar üzerinden değerlendirilmesi hedefleniyor. Böylece ihtiyaç sahiplerinin belirlenmesinde kurumlar arasındaki veri paylaşımından yararlanılması planlanıyor.
Vatandaşlık maaşı kartı uygulaması gündemde
Taslakta, hak sahibi olarak belirlenen vatandaşlara özel bir vatandaşlık maaşı kartı verilmesi de yer alıyor. Bu kartla nakit çekim yapılabilmesi ve gıda ile temizlik ürünleri gibi temel ihtiyaçların indirimli karşılanabilmesi öngörülüyor.
Ödemelerin tutarı, desteklerin hangi koşullarda kullanılabileceği ve nakit yardım ile ayni yardım arasındaki dağılım gibi ayrıntıların uygulama esaslarıyla belirlenmesi bekleniyor.
Ayrıca hanelerin gelir durumunun düzenli olarak kontrol edilmesi planlanıyor. Gelirinde artış tespit edilen kişilerin destek kapsamından çıkarılması da taslakta yer alan uygulamalar arasında bulunuyor.
Vatandaşlık maaşı ne zaman başlayacak?
GETAD için paylaşılan takvimde 2026 yılının sonu ve 2027 yılının ilk ayları öne çıkıyor.
| Aşama | Planlanan takvim |
|---|---|
| Pilot illerin belirlenmesi | Aralık 2026’ya kadar |
| İlk ödemelerin başlaması | 2027’nin ilk çeyreği |
| Sistemin ülke geneline yaygınlaştırılması | 2027 yılı içinde |
Bu takvim, taslak çalışmaya ilişkin haberlerde aktarılan planlamayı yansıtıyor. Pilot uygulamanın kesin başlangıç tarihi ve ülke genelindeki uygulama takvimi, resmî açıklamalarla netleşecek.
Sistemin istihdamı olumsuz etkilememesi de hedefler arasında yer alıyor. GETAD’ın yasal altyapısının oluşturulması için ilerleyen süreçte Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne bir yasa teklifi sunulması öngörülüyor.
Vatandaşlık maaşıyla ilgili merak edilen sorular
Vatandaşlık maaşı (GETAD) kimlere verilecek?
Taslak modele göre hane geliri belirlenen sınırın altında kalan ve diğer uygunluk koşullarını karşılayan ailelerin destekten yararlanması planlanıyor. Kesin şartlar henüz uygulama düzenlemeleriyle netleşmiş değil.
Vatandaşlık maaşında gelir sınırı kaç TL olacak?
Taslak çalışmada en düşük emekli aylığı olarak belirtilen 23 bin 552 TL’nin gelir ölçütü olarak kullanılması öngörülüyor. Bu tutarın nihai uygulamada nasıl hesaplanacağı resmî düzenlemelerle kesinleşecek.
Vatandaşlık maaşı için başvurular başladı mı?
Paylaşılan takvimde başvuruların e-Devlet ve Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları üzerinden alınması planlanıyor. Başvuru başlangıç tarihi henüz kesinleşmiş değil.
Emekliler vatandaşlık maaşı alabilecek mi?
Taslakta emeklilerin de sistemden yararlanabileceği belirtiliyor. Hak sahipliği, emekli aylığının yanı sıra hanenin toplam geliri ve belirlenecek diğer koşullara bağlı olacak.
Vatandaşlık maaşı ne zaman ödenecek?
Mevcut planlamaya göre ilk ödemelerin 2027 yılının ilk çeyreğinde başlaması hedefleniyor. Kesin tarih resmî açıklamayla duyurulacak.
Vatandaşlık maaşı ne kadar olacak?
Hanelere ödenecek aylık destek tutarı konusunda kesinleşmiş bir miktar bulunmuyor. Yardımın, hane gelirini belirlenen düzeye tamamlama amacı doğrultusunda ve ihtiyaçlara göre şekillendirilmesi planlanıyor.
Not: GETAD’a ilişkin gelir sınırı, toplam destek bütçesi ve ödeme takvimi gibi ayrıntılar taslak çalışmaya ilişkin haberlerde aktarılan bilgilerdir. Kesin başvuru şartları, destek tutarları ve uygulama esasları resmî düzenlemelerle netleşecektir.
