Dijital reklâmda yapay zekâ ve influencer etiği için önemli adım

Ticaret Bakanlığı tarafından hazırlanan Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik, 1 Temmuz 2026 tarihli ve 33297 sayılı Resmî Gazete’de yayımlandı. Sosyal medya, e-ticaret ve yapay zekâ teknolojilerini içeren reklam uygulamalarına kapsamlı yasal çerçeve getiren düzenleme, 1 Ağustos 2026 tarihinde yürürlüğe girecek. Yeni mevzuat, dijital mecralardaki yanıltıcı unsurları önlemeyi ve tüketiciyi koruma mekanizmalarını güçlendirmeyi amaçlıyor.

Yapay zekâ reklamlarına şeffaflık kriteri

Yönetmelik kapsamında, reklamlarda yapay zekâ veya benzer yazılımlar kullanılarak insandan ayırt edilemeyecek dijital karakterlerin ya da sanal influencer unsurlarının kullanılması durumunda, bu durumun içerikte açık, anlaşılır ve ayırt edilebilir şekilde belirtilmesi zorunlu hale getirildi.

Gerçek bir kişinin yapay zekâ teknolojisiyle üretilen dijital kopyasının (deepfake), gerçeğe aykırı olarak bir mal veya hizmeti bizzat deneyimlediği veya tavsiye ettiği izlenimini veren reklam uygulamaları tamamen yasaklandı.

Çocuklara profilleme ile hedefli reklam yapılamayacak

İlk defa mevzuata giren “hedefli reklamcılık” tanımına göre tüketicilerin çevrim içi davranışları, geçmiş tercihleri ve kişisel verileri analiz edilerek yapılan hedefli reklam faaliyetlerinde şeffaflık şartı aranacak. Reklam verenler, bu tür içeriklerde reklamın hangi kriterler doğrultusunda kullanıcıya gösterildiğine ve bu kriterlerin nasıl değiştirilebileceğine dair bilgileri doğrudan ve kolay erişilebilir şekilde sunmakla yükümlü olacak.

Düzenleme uyarınca çocuklara yönelik olarak kişisel verilere dayalı profilleme yöntemleri kullanılarak hedefli reklam yapılması ise tamamen yasaklandı.

Marketing

Sosyal medya etkileyicilerine reklam ibaresi zorunluluğu

Sosyal medya etkileyicileri (influencer) aracılığıyla yapılan paylaşımlar, yönetmelik maddesi haline getirilerek yasal altyapıya bağlandı. Herhangi bir kazanç, indirimli ürün, hizmet veya etkinlik katılımı gibi menfaat sağlanan paylaşımlarda “Reklam” ya da “Tanıtım” ibaresinin açıkça yer alması gerekecek.

Söz konusu ibarelerin renk, arka plan, konum ve görünürlük açısından kolayca fark edilebilir olması şart koşulurken, birden fazla paylaşıma yayılan içeriklerin her birinde bu etiketlerin bulunması zorunlu kılındı.

E-ticarette indirim ve şikâyet süreleri güncellendi

İndirimli satış reklamlarında mal satışına yönelik referans fiyat süresi 30 günden 10 güne düşürüldü. İndirimli fiyat duyurularında, indirimin başlangıç tarihinden önceki son 10 gün içinde uygulanan en düşük fiyat esas alınacak. Çabuk bozulabilen meyve ve sebze gibi ürünler ile hizmet sektöründeki reklamlarda ise indirimli fiyattan bir önceki fiyat baz alınacak.

Tüketici şikâyet siteleri ve platformlarında satıcı veya sağlayıcılara cevap hakkı için tanınan 72 saatlik süre, 48 saate indirildi. Bu süre zarfında satıcı tarafından açıklama yapılmadığı takdirde tüketici değerlendirmeleri doğrudan yayımlanacak. Satın alma sürecinin doğrulanamadığı mecralardaki tüketici yorumlarının yayımlanması ise engellenecek.

Exit mobile version