Kredi Kayıt Bürosu (KKB) ile Koç Üniversitesi-İş Bankası Yapay Zekâ Merkezi (KUIS AI), finans sektöründe dolandırıcılıkla mücadele için federe öğrenme teknolojisine dayalı yapay zekâ modelleri geliştirecek.
Kredi Kayıt Bürosu (KKB) ile Koç Üniversitesi-İş Bankası Yapay Zekâ Merkezi (KUIS AI), “Mahremiyet ve Veri Güvenliği Odaklı Federe Öğrenme ile Dolandırıcılık Tespiti” projesi kapsamında iş birliği yaptı. Beş bankanın da paydaş olarak yer aldığı proje ile kredi başvurularında sahtecilik ve dolandırıcılık tespitine yönelik yeni yapay zekâ modellerinin geliştirilmesi hedefleniyor.
Projenin öne çıkan özelliğini federe öğrenme yaklaşımı oluşturuyor. Bu yöntemde bankaların verilerinin merkezi bir ortamda toplanması yerine, veriler kurumların kendi sistemlerinde tutuluyor. Bankalar, kendi verileri üzerinden modelin öğrenme sürecine katkıda bulunurken ham veriler kurum dışına çıkarılmıyor.
Veriler kurumlarda kalacak
Geleneksel makine öğrenmesi yöntemlerinde farklı kaynaklardan elde edilen verilerin merkezi bir ortamda bir araya getirilmesi gerekebilir. Federe öğrenme ise verilerin bulunduğu ortamda kalmasına imkân tanırken, farklı kurumların ortak bir modelin geliştirilmesine katkı sağlamasına olanak veriyor.
Proje kapsamında beş katılımcı banka, kendi verileriyle ortak modelin geliştirilmesine katkıda bulunacak. Süreç KKB koordinasyonunda yürütülecek.
Çalışmada yalnızca dolandırıcılık tespitine yönelik bir model geliştirilmesi değil, federe öğrenmenin finans sektöründe kullanılmasına yönelik teknolojik ve metodolojik yetkinliklerin oluşturulması da amaçlanıyor. Ortak öğrenme sürecinde ortaya çıkabilecek risklere karşı mahremiyet koruma yöntemleri değerlendirilecek.
Geliştirilen yaklaşım, gerçek banka verileriyle gerçekleştirilecek uçtan uca çalışmalarla test edilecek. Böylece hem modelin dolandırıcılık tespitindeki performansı hem de federe öğrenme yönteminin finans sektöründeki uygulanabilirliği değerlendirilecek.
Genç araştırmacılar da projede yer alacak
KKB ile KUIS AI arasındaki iş birliğinin bir diğer hedefi ise yapay zekâ alanında nitelikli insan kaynağının geliştirilmesi.
Projede KUIS AI bünyesindeki öğrenci ve araştırmacıların görev alması planlanıyor. Çalışmaların federe öğrenme, veri güvenliği ve mahremiyet teknolojileri alanlarında uzmanlaşacak araştırmacıların yetişmesine katkı sağlaması bekleniyor.
Proje kapsamında gerçekleştirilecek teknik çalışmalar ve gerçek banka verileriyle yapılacak testlerin ardından, geliştirilen teknolojinin sonraki aşamalarına yönelik bir yol haritası hazırlanacak. Çalışmadan elde edilecek bilimsel çıktıların ulusal ve uluslararası konferans ve çalıştaylarda paylaşılması ve akademik yayınlara dönüştürülmesi de hedefleniyor.
KKB: Veriler paylaşılmadan ortak model geliştirilecek
KKB Risk Merkezi Hizmetleri ve Veri Yönetimi Genel Müdür Yardımcısı Orkun Deniz, projenin veri egemenliği açısından önem taşıdığını belirtti.
Deniz, daha iyi yapay zekâ modelleri geliştirmek için daha fazla veriye ihtiyaç duyulduğunu ancak veri paylaşımının giderek daha kontrollü hale geldiğini ifade ederek, federe öğrenmenin bu iki gelişme arasındaki dengeyi sağlayabilecek bir yaklaşım olduğunu söyledi.
KKB’nin yapay zekâ ve ileri analitik teknolojilerini yalnızca kendi süreçlerini geliştiren araçlar olarak görmediğini belirten Deniz, projenin finans ekosisteminin ortak teknoloji yetkinliklerini güçlendirmesini amaçladıklarını kaydetti.
Deniz, beş bankanın projede paydaş olarak yer almasının farklı kurumların verileri kendi ortamlarında tutulurken ortak bir modelin geliştirilmesine katkı sağlaması açısından önemli olduğunu belirtti.
KUIS AI: Bilimsel bilgi sektörün gerçek problemleriyle buluşacak
Koç Üniversitesi-İş Bankası Yapay Zekâ Merkezi Direktörü Prof. Dr. Çiğdem Gündüz Demir de iş birliğinin bilimsel araştırmaların finans sektöründeki gerçek problemlerle buluşturulması açısından önemli olduğunu söyledi.
Demir, federe öğrenme, veri güvenliği ve mahremiyet alanlarındaki güncel bilimsel yaklaşımların finans sektöründeki uygulamalarla bir araya getirileceğini belirtti.
İş birliğinin genç araştırmacıların yetişmesine ve Türkiye’deki bilgi birikiminin güçlenmesine de katkı sağlayacağını ifade eden Demir, projenin ilerleyen dönemde yeni araştırma konularına ve farklı uygulama alanlarına genişleyebileceğini kaydetti.
