ABD’li ve İranlı yetkililer arasında tırmanan jeopolitik gerilim, küresel piyasalarda petrol fiyatları ve döviz kurlarında dalgalanmalara yol açıyor. Uzmanlar, ithalata bağımlı olan Türkiye otomotiv pazarında bu gelişmelerin fiyatlara doğrudan yansıyabileceği konusunda uyarılarda bulunuyor.
Sektörü etkileyen üç temel faktör
Türkiye merkezli Otomerkezi.net CEO’su Muhammed Ali Karakaş, bölgedeki yüksek tansiyonun yerel pazarı enerji maliyetleri, döviz kuru ve tüketici psikolojisi olmak üzere üç ana kanal üzerinden etkileyeceğini ifade etti. Karakaş, Türkiye otomotiv pazarının ithalata olan yüksek bağlılığı nedeniyle kurdaki her hareketin etiket fiyatlarına hızlı bir şekilde yansıdığını belirtti.
Sıfır araç maliyetlerinde artış riski
Jeopolitik krizlerin enerji fiyatlarını tetiklemesi; üretim, lojistik ve tedarik zinciri maliyetlerinde artışa neden oluyor. Sektör temsilcilerine göre, bu durumun Türkiye pazarındaki olası sonuçları şunlardır:
- Döviz kurlarında yukarı yönlü hareketlilik.
- Sıfır araç fiyatlarında yeni zam dalgaları.
- Küresel tedarik zincirinde yaşanabilecek gecikmeler.
- Belirli modellerde stok sıkıntıları.
Karakaş, distribütörlerin maliyet artışlarını fiyatlara yansıtma konusunda hızlı hareket ettiğini, bu nedenle jeopolitik risklerin arttığı dönemlerde sıfır araç tarafında fiyatların yukarı yönlü baskı altında kaldığını vurguladı.
İkinci el otomobile yönelik talep değişimi
Sıfır araç fiyatlarının artacağı beklentisi, tüketicilerin ikinci el otomobil pazarına yönelmesine neden olabiliyor. Türkiye’de otomobilin bir ulaşım aracının yanı sıra değer saklama enstrümanı olarak görülmesi, kur ve altın fiyatlarının yükseldiği dönemlerde talebi bu yöne kaydırıyor. Uzmanlar, mevcut senaryoda ikinci el pazarında kısa vadeli bir talep hareketliliği beklendiğini ifade ediyor.
Finansman erişimi satışların önündeki engel
Araç fiyatlarının ortalama 2 milyon TL seviyelerine ulaştığı piyasada, finansmana erişim en kritik başlık olmaya devam ediyor. Jeopolitik risklerle birlikte faizlerin yüksek seyretmesi ve kredi koşullarının sıkılaşması, araç alım süreçlerini zorlaştırıyor. Sektörün sağlıklı büyümesi için finansman mekanizmalarının piyasa gerçekleriyle uyumlu hâle getirilmesi gerektiği belirtiliyor.
