ABD merkezli otomotiv şirketi Tesla’nın Avrupa pazarında “Full Self-Driving” (FSD) sistemine yasal onay alabilmek için düzenleyici kurumlara yanıltıcı ve manipüle edilmiş güvenlik verileri sunduğu ortaya çıktı. İngiltere merkezli uluslararası haber ajansı Reuters tarafından yayımlanan belgelere göre şirketin İsveç ve Hollanda’daki resmi makamlara sunduğu raporlarda, otonom sürüş sisteminin güvenliğini olduğundan kat kat yüksek göstermek için istatistiksel oyunlar oynadığı belirlendi.
Manipüle edilmiş verilerle “10 kat daha güvenli” iddiası
Tesla’nın Avrupa pazarının kapılarını açmak amacıyla resmi makamlara sunduğu sunumlarda, FSD sisteminin insan sürücülere kıyasla yolları 10 kata kadar daha güvenli hale getirdiği öne sürüldü. Reuters’ın incelediği şirket içi yazışmalara göre Tesla, FSD kullanan araçların kazalar arasında ortalama bir insana göre yedi kattan fazla mesafe katettiğini savundu. Bu teknoloji sayesinde 32 bin hayatın kurtulacağı ve 1,9 milyon yaralanmanın önleneceği iddia edildi.
Ancak bağımsız araştırmacıların incelemeleri, Tesla’nın çarpıcı bir veri hilesine başvurduğunu kanıtladı. Şirketin, FSD açıkken yaşanan ve yalnızca hava yastığı açılan en ağır kazaları, ABD genelindeki en hafif sürtmeler dâhil tüm kaza verileriyle karşılaştırarak yapay bir başarı tablosu yarattığı anlaşıldı. Ayrıca hesaplamaların, ABD’deki tüm araçların FSD’li Tesla’larla değiştirildiği gerçek dışı bir senaryoya dayandırıldığı açıklandı.
Hollanda ve İsveç üzerinden Avrupa’ya sızma stratejisi
Tesla, Avrupa genelinde onay alabilmek için ilk stratejik hamlesini 2024 yılı sonunda Hollanda yol güvenliği kurumu RDW’ye başvurarak yaptı. RDW, nisan ayında sisteme Hollanda sınırları içinde onay vererek AB genelindeki genişleme sürecinin fitilini ateşlendi. Gelişmelerin ardından açıklama yapmak zorunda kalan RDW, kararlarını Tesla’nın pazarlama iddialarına veya dış istatistiklere dayandırmadıklarını, kendi bağımsız test ve analizlerini gerçekleştirdiklerini savundu. İsveç Ulaştırma Ajansı da benzer şekilde yalnızca şirketin sunduğu toplu güvenlik iddialarını değil, tüm somut kanıtları incelediklerini duyurdu.
Avrupa Birliği koridorlarında güvenlik alarmı
Tesla’nın doğrulanmamış ve çarpıtılmış verilerle kurumlara başvurduğunun ortaya çıkması, Avrupa Ulaştırma Güvenliği Konseyi’ni harekete geçirdi. Konsey, yaşanan duruma dair derin endişe duyduklarını belirterek, Tesla’nın iddialarının derhal bağımsız akademik araştırmacılar tarafından denetlenmesi gerektiği çağrısında bulundu.
FSD sisteminin Avrupa Birliği (AB) genelinde kalıcı olarak onaylanması için üye ülkelerin yüzde 55’ini ve AB nüfusunun yüzde 65’ini temsil eden ülkelerin nitelikli çoğunlukla onay vermesi gerekiyor. Bu zorlu süreç arkada işlerken, üye ülkelerin sistemi ulusal düzeyde bağımsız olarak onaylayabilme yetkisi ise riskin boyutunu artırıyor.
Satışları kurtarmak için kullanıcılar da devreye sokuldu
Tesla için Avrupa’da FSD onayının alınması, sadece teknolojik bir adım değil, ticari bir varoluş mücadelesi anlamını taşıyor. Şirket, Elon Musk’ın siyasi faaliyetlerinin ardından Avrupa pazarında ciddi şekilde düşen satış grafiğini ve pazar payını bu sistemle yeniden ayağa kaldırmayı hedefliyor. Sızan e-postalara göre ticari baskı o kadar büyüdü ki, Norveç dâhil birçok Avrupa ülkesindeki Tesla kullanıcı örgütleri, şirketin hazırladığı bu tartışmalı güvenlik istatistiklerini referans göstererek düzenleyicilere FSD’nin bir an önce onaylanması için baskı yapmaya başladı.
