Trump’tan Anthropic teknolojisine yasak: Federal kurumlara “ilişiği kesin” talimatı
ABD Başkanı Donald Trump, yapay zekâ dünyasında taşları yerinden oynatacak bir karara imza atarak, federal hükümetin Anthropic şirketiyle olan tüm bağlarını koparması talimatını verdi. Karar, şirketin geliştirdiği Claude adlı yapay zekâ modelinin askeri amaçlarla ve “öldürücü” operasyonlarda kullanılmasına karşı çıkması üzerine geldi. Trump, bu tavrı sergileyen şirketi sert bir dille eleştirerek federal kurumlara resmi boykot sürecini başlattı.
Anthropic nedir: Güvenlik odaklı yapay zekâ yaklaşımı
2021 yılında eski OpenAI yöneticileri tarafından kurulan Anthropic, sektörde “güvenlik” ve “etik” odaklı yaklaşımıyla tanınıyor. Google ve Amazon gibi devlerden milyarlarca dolar yatırım alan şirket, Claude isimli yapay zekâ modelini “Anayasal Yapay Zekâ” (Constitutional AI) prensibiyle eğitiyor. Bu yöntem, yapay zekânın belirli etik kurallar dışına çıkmamasını ve insan haklarına aykırı faaliyetlerde yer almamasını hedefliyor. Anthropic, teknolojisinin otonom silah sistemlerinde veya doğrudan insan yaşamını hedef alan askeri operasyonlarda kullanılmasını temel kırmızı çizgisi olarak kabul ediyor.
Savunma Bakanlığı ile yaşanan krizin perde arkası
Krizin fitili, Anthropic CEO’su Dario Amodei’nin yapay zekâ sistemlerinin otonom silah sistemlerinde ve geniş kapsamlı yerel gözetleme faaliyetlerinde kullanılmasına karşı çıkmasıyla ateşlendi. Şirket, bu tür kullanımların teknolojik riskler barındırdığını savunarak Pentagon’dan etik sınırlar ve güvenlik garantileri talep etmişti.
Buna karşılık Savunma Bakanı Pete Hegseth, Amerikan ordusunun teknolojik üstünlüğünü korumak için yapay zekâyı hiçbir kısıtlama olmaksızın kullanabilmesi gerektiğini savundu. Şirkete, Pentagon’un şartlarını kabul etmesi için Cuma günü saat 17:01’e kadar süre tanınmış, ancak Anthropic etik duruşundan ödün vermeyerek bu ültimatomu reddetmişti.
Trump’ın açıklaması: “Duyarbaz solcu” ilanı ve altı aylık mühlet
Anthropic’in geri adım atmaması üzerine Başkan Donald Trump, sosyal medya platformu üzerinden yaptığı açıklamada şirketi “duyarbaz solcu” (woke) olarak nitelendirdi. Savaş suçlarına ortak olmama isteğini bir engel olarak gören yönetim, tüm federal kurumların Anthropic teknolojisini kullanmayı derhal bırakmasını emretti.
Halihazırda bu teknolojiyi kullanan kurumlara, sistemlerini temizlemeleri ve alternatiflere geçmeleri için altı aylık bir süre tanındı. Trump, tasfiye sürecinde iş birliği yapmayan kurum ve yöneticilerin ciddi sivil ve cezai yaptırımlarla karşı karşıya kalabileceği uyarısında bulundu.
Teknoloji ve savunma dünyasında derin ayrışma
Pentagon yetkilileri, Anthropic’in bu tutumunu ulusal güvenlik için bir “tedarik zinciri riski” olarak tanımlamayı tartışıyor. Bu durum, şirketin sadece hükümetle değil, özel sektördeki büyük savunma sanayii paydaşlarıyla olan iş birliklerini de bitirebilir. Silikon Vadisi’nde Google, Meta ve xAI gibi diğer devlerin Savunma Bakanlığı ile çalışma noktasında daha esnek davrandığı bir ortamda, Anthropic’in bu radikal duruşu etik ve askeri güç arasındaki denge tartışmasını yeniden alevlendirdi.
Sonuç ve beklenen etkiler
Bu resmi boykot kararı, Anthropic’in geçtiğimiz yıl imzaladığı 200 milyon dolarlık hükümet sözleşmesinin de iptali anlamına geliyor. Federal kurumlar altı ay içinde Claude modellerini sistemlerinden tamamen çıkaracak olsa da, yapay zekânın savaş alanındaki rolüne dair etik tartışmaların Trump yönetiminde daha da sertleşeceği öngörülüyor.