WhatsApp ve benzeri mesajlaşma uygulamalarında sunulan görüntülü arama özelliği, son dönemde siber suç örgütlerinin yeni dolandırıcılık yöntemleri arasında yer alıyor. Tanımadıkları numaralardan gelen görüntülü aramaları yanıtlayan kullanıcılar, kısa süre içinde şantaj ve tehdit içeren mesajlarla karşı karşıya kalabiliyor. Uzmanlar, bu yöntemin hem Türkiye’de hem de dünyada hızla yayıldığına dikkat çekiyor.
WhatsApp üzerinden kurulan şantaj tuzağı
Görüntülü arama dolandırıcılığı çoğunlukla yabancı veya sahte profillere ait numaralardan başlıyor. Kullanıcı aramayı yanıtladığında, karşı tarafta uygunsuz içerikler gösterilebiliyor ya da arama çok kısa sürede sonlandırılıyor. Bu esnada ekran görüntüsü veya video kaydı alındığı iddia edilerek mağdur tehdit ediliyor.
Bazı vakalarda dolandırıcılar, elde ettiklerini öne sürdükleri görüntüleri aile üyelerine veya sosyal çevreye göndermekle tehdit ederek para talep ediyor. Şikayet platformlarına ve emniyet birimlerine yapılan başvurular, bu yöntemin organize şekilde uygulandığını gösteriyor.
Uluslararası vakalar yöntemin boyutunu ortaya koyuyor
Görüntülü arama yoluyla şantaj vakaları yalnızca Türkiye ile sınırlı değil. Hindistan, İspanya ve bazı Avrupa ülkelerinde de benzer olaylara dair resmi uyarılar yapıldı. Yurt dışında kayıtlara geçen bazı olaylarda, kullanıcıların WhatsApp görüntülü araması sırasında kaydedildikleri iddia edilen görüntülerle tehdit edildiği ve ciddi maddi kayıplar yaşandığı bildirildi.
Bazı ülkelerde polis birimleri, dolandırıcıların yapay zekâ destekli sahte görüntüler ve montaj videolar da kullandığını açıklayarak vatandaşları dikkatli olmaya çağırdı. Bu durum, yöntemin giderek daha profesyonel hâle geldiğini gösteriyor.
Dolandırıcılık yöntemi nasıl işliyor?
Uzmanlara göre görüntülü arama dolandırıcılığı genellikle şu adımlarla ilerliyor:
- Tanınmayan numaralardan gelen görüntülü arama
- Arama sırasında veya sonrasında ekran kaydı alındığı iddiası
- Uygunsuz içeriklerle ilişkilendirilmiş sahte veya gerçek görüntüler
- Sosyal çevreye yayma tehdidi
- Para talebi ve psikolojik baskı
Bu süreçte mağdurun panikle hareket etmesi, dolandırıcıların işini kolaylaştırıyor.
Kullanıcılar kendilerini nasıl koruyabilir?
Siber güvenlik uzmanları, görüntülü arama dolandırıcılığına karşı şu önlemlerin alınmasını öneriyor:
- Tanımadığınız numaralardan gelen görüntülü aramaları yanıtlamayın
- Kişisel bilgi, fotoğraf veya video paylaşmayın
- Şantaj mesajlarına karşı ödeme yapmayın
- WhatsApp gizlilik ayarlarını sıkılaştırın
- Şüpheli durumlarda emniyet birimlerine veya siber suç birimlerine başvurun
Uzmanlar, ödeme yapılmasının dolandırıcılığı durdurmadığını, aksine talep edilen miktarın artmasına yol açabildiğini vurguluyor.
Yapay zekâ ve deepfake riski artıyor
Son dönemde görüntülü arama dolandırıcılığı, yapay zekâ ve deepfake teknolojileriyle daha karmaşık hâle geldi. Gerçek olmayan görüntülerin kısa sürede üretilebilmesi, şantaj tehdidini daha inandırıcı kılıyor. Bu nedenle kullanıcıların “bana ait değil” düşüncesiyle rahat davranmaması ve her tehdidi ciddiyetle ele alması gerektiği belirtiliyor.
Dijital farkındalık hayati önem taşıyor
Görüntülü arama yoluyla yapılan dolandırıcılık ve şantaj girişimleri, dijital güvenlik bilincinin ne kadar önemli olduğunu bir kez daha ortaya koyuyor. Uzmanlara göre bireysel farkındalık arttıkça bu tür suçların etkisi azalıyor. Yetkililer, özellikle sosyal medya ve mesajlaşma uygulamalarında daha temkinli davranılması gerektiği konusunda uyarılarını sürdürüyor.
