Dijital platformlarda 15 yaş sınırı uygulaması için teknik adımlar atılıyor
Türkiye’de çocukların dijital ortamda korunması amacıyla hazırlanan yönetmelik çerçevesinde, sosyal ağ sağlayıcıları için 15 yaş sınırı ve zorunlu yaş doğrulama uygulaması 1 kasım itibarıyla yürürlüğe girdi. Cumhurbaşkanlığı Siber Güvenlik Başkanlığı koordinasyonunda yürütülen süreçte, 15 yaşını doldurmamış çocukların yeni sosyal medya hesabı açması engellenirken, mevcut hesaplar için de kademeli kontrol takvimi başlatıldı.
Yeni İnternet Kanunu düzenlemesine dayanan uygulama, Türkiye’den erişim sağlanan tüm yerli ve yabancı sosyal ağ platformlarını kapsıyor. Platformlar, kullanıcıların yaş şartını karşılayıp karşılamadığını e-Devlet Kapısı üzerinden oluşturulacak dijital belirteçlerle doğrulamakla yükümlü kılındı.
e-Devlet yaş doğrulama belirteci nasıl çalışacak?
Kullanıcıların kişisel verilerini ve kimlik bilgilerini korumak amacıyla geliştirilen yaş doğrulama belirteci sistemi şu adımlarla işleyecek:
- e-Devlet üzerinden erişim: Kullanıcılar turkiye.gov.tr veya e-Devlet mobil uygulaması üzerinden yaş doğrulama hizmetine giriş yapacak.
- Şifreli belirteç üretimi: Sistem, kullanıcının ad, soyad veya T.C. kimlik numarası gibi kişisel verilerini içermeyen, yalnızca 15 veya 18 yaş sınırını doldurup doldurmadığını gösteren şifreli bir doğrulama kodu üretecek.
- Platforma aktarım: Üretilen dijital belirteç hesap açılacak veya doğrulanacak sosyal ağ platformuna yüklenecek. Platformlar bu veriyi yalnızca yaş kontrolü amacıyla kullanabilecek.
Mevcut hesaplar için 31 mart 2027 tarihine kadar geçiş süresi
Düzenleme yalnızca yeni hesap başvurularını kapsamıyor. 1 kasım öncesinde açılmış mevcut sosyal medya hesaplarının tamamı için sosyal ağ sağlayıcılarına 31 mart 2027 tarihine kadar süre tanındı. Bu tarihe kadar e-Devlet belirteciyle doğrulanmayan veya yapılan kontrolde sahibinin 15 yaşından küçük olduğu tespit edilen hesaplar, kullanıcıya bilgi verilerek kapatılacak.
15-17 yaş grubundaki kullanıcılara koruma kalkanı
15 yaşını doldurmuş ancak 18 yaşından küçük olan gençler için sosyal medya kullanımı tamamen yasaklanmazken, hesaplara çocuklara özgü ayrıştırılmış hizmet kısıtlamaları getirildi:
- Varsayılan gizli hesap: 15-17 yaş grubundaki kullanıcıların hesapları otomatik olarak gizli profille açılacak ve takipçi listeleri dışarıya kapatılacak.
- Mesaj ve canlı yayın engeli: Çocuk hesaplarına yalnızca karşılıklı takip edilen kullanıcılar mesaj atabilecek; hesaplardan canlı yayın yapılmasına izin verilmeyecek.
- Kişiselleştirilmiş reklam ve algoritmik akış kısıtı: Çocuk kullanıcılar için kişiselleştirilmiş reklam gösterimi, ekran süresini artıran sonsuz kaydırma ve otomatik video oynatma özellikleri devre dışı bırakılacak.
- Ebeveyn kontrol araçları: Aileler, ebeveyn denetim panelleri üzerinden çocuklarının harcama limitlerini, ekran sürelerini ve hesap ayarlarını kontrol edebilecek.
Siber Güvenlik Başkanlığı’ndan dolandırıcılık uyarısı
Cumhurbaşkanlığı Siber Güvenlik Başkanlığı, yaş doğrulama sürecinin başlamasıyla birlikte ortaya çıkabilecek siber dolandırıcılık risklerine karşı vatandaşları uyardı. Açıklamada, yaş doğrulama işlemlerinin yalnızca resmi e-Devlet kanalları üzerinden yapılması gerektiği; sosyal medya üzerinden gelen şüpheli bağlantılara, e-posta linklerine ve e-Devlet şifresi talep eden üçüncü taraf yazılımlara itibar edilmemesi gerektiği vurgulandı.
Sık sorulan sorular
15 yaş altındaki çocuklar sosyal medya hesabı açabilir mi?
Hayır, 1 kasım itibarıyla yürürlüğe giren yönetmelik kapsamında 15 yaşını doldurmamış çocukların yeni sosyal medya hesabı açması yasaklanmıştır.
Sosyal medya yaş doğrulaması nasıl yapılacak?
Yaş doğrulaması, kullanıcıların e-Devlet Kapısı üzerinden alacağı ve kişisel veri içermeyen şifreli yaş doğrulama belirteçlerinin platformlara yüklenmesiyle gerçekleştirilmektedir.
Eski sosyal medya hesapları kapatılacak mı?
1 kasım öncesinde açılan mevcut hesapların 31 mart 2027 tarihine kadar e-Devlet belirteciyle doğrulanması gerekmektedir. Yapılan kontrolde 15 yaş altı olduğu belirlenen hesaplar kapatılacaktır.
