TikTok’un algoritması AB’nin radarında: Sonsuz video akışı tartışılıyor

Avrupa Birliği (AB), TikTok’un kullanıcıların ilgi alanlarına göre sürekli yeni videolar öneren algoritmasını mercek altına aldı. Avrupa Komisyonu, platformun kişiselleştirilmiş “Sana Özel” akışının kullanıcıları zararlı içerik döngülerine sürükleyebileceği gerekçesiyle Dijital Hizmetler Yasası’nı (DSA) ihlal etmiş olabileceğine ilişkin ön bulgularını açıkladı. TikTok’un öneri sisteminde değişikliğe gitmesi isteniyor.

Avrupa Komisyonu’nun 6 Kasım’da açıkladığı ön bulgular, TikTok’un içerik öneri sisteminin kullanıcıların psikolojik sağlığı üzerindeki etkilerine odaklanıyor. Komisyona göre algoritma, kullanıcıların belirli türdeki videolarla etkileşim kurmasını takip ederek benzer içerikleri tekrar tekrar karşılarına çıkarıyor.

Örneğin üzüntü, yalnızlık, beden algısı ve ruh sağlığı sorunlarıyla ilgili videoları izleyen kullanıcılar, zamanla aynı konularda daha fazla içerikle karşılaşabiliyor. Komisyon, bu durumun özellikle çocuklar, gençler ve psikolojik açıdan hassas yetişkinler üzerinde olumsuz etkiler oluşturabileceğine dikkat çekiyor.

Algoritma kullanıcıları içerik döngüsüne sokuyor

TikTok’un “Sana Özel” sayfası, kullanıcıların izleme geçmişi ve etkileşimlerinden yararlanarak kişiselleştirilmiş bir video akışı oluşturuyor. Bu sistem kullanıcıların ilgisini çeken içerikleri daha kolay bulmasını sağlarken, belirli konuların sürekli karşılarına çıkmasına da neden olabiliyor.

Avrupa Komisyonu, bu mekanizmanın kullanıcıları bir tür içerik döngüsüne sürükleyebildiğini düşünüyor. Kullanıcıların belirli içeriklerle daha fazla etkileşim kurması, algoritmanın benzer videoları daha sık önermesine yol açıyor. Böylece kullanıcılar, başlangıçta kısa süreliğine ilgilendikleri bir konuyla ilgili giderek daha fazla içerik tüketebiliyor.

Komisyon, TikTok’un mevcut önlemlerinin bu riski azaltmakta yeterince etkili olmadığı görüşünde. Kullanıcıların ilgilenmedikleri içerikleri işaretlemesini sağlayan seçeneklerin de öneri akışını değiştirmek için yeterli olmayabileceği belirtiliyor.

AB, TikTok’un öneri algoritmasını değiştirmesini istiyor

Avrupa Komisyonu, TikTok’un yalnızca kullanıcıların davranışlarını takip eden bir öneri sistemi yerine, kullanıcıların açıkça belirttiği tercihleri daha fazla dikkate alan bir yapı geliştirmesini istiyor.

Bu kapsamda öne çıkan öneriler şöyle:

• Video izleme süresinin içerik önerilerinde kullanılan belirleyici sinyallerden biri olmaktan çıkarılması.
• Kullanıcıların açıkça belirttiği içerik tercihlerine daha fazla ağırlık verilmesi.
• İçerik akışını yenileme seçeneğinin sürekli erişilebilir olması.
• Kullanıcıların öneri algoritması üzerindeki kontrol araçlarının daha kolay kullanılabilmesi.
• Algoritmanın zararlı içerik döngülerine yol açıp açmadığının düzenli olarak test edilmesi.

Komisyonun yaklaşımı, sosyal medya platformlarının yalnızca yasa dışı içeriklerle mücadele etmesinin yeterli olmadığına işaret ediyor. Platformların kendi algoritmalarının kullanıcılar üzerindeki etkilerinden de sorumlu tutulması hedefleniyor.

TikTok iddiaları reddediyor

TikTok, Avrupa Komisyonu’nun ön bulgularına itiraz etti. Şirket, Komisyonun açıklamalarının platformun çalışma yapısını ve kullanıcı güvenliği için aldığı önlemleri yanlış yansıttığını savundu.

TikTok, kullanıcılarına içerik deneyimleri üzerinde doğrudan ve kolay kontrol imkânı sunduğunu belirterek güvenlik konusundaki çalışmalarını savundu.

Ancak Avrupa Komisyonu açısından mevcut kontrol seçeneklerinin bulunması tek başına yeterli değil. Asıl mesele, öneri sisteminin kullanıcıları zararlı içeriklere tekrar tekrar yönlendirmesini önleyecek etkili mekanizmaların uygulanması.

TikTok’a küresel cirosunun yüzde 6’sına kadar ceza gelebilir

Avrupa Komisyonu’nun açıkladığı bulgular henüz nihai bir ihlal kararı anlamına gelmiyor. TikTok’un soruşturma dosyasını inceleme ve yazılı savunma sunma hakkı bulunuyor. Süreç kapsamında Avrupa Dijital Hizmetler Kurulu’nun da görüşüne başvurulacak.

Komisyonun değerlendirmesi nihai kararla doğrulanırsa TikTok’a Dijital Hizmetler Yasası kapsamında yaptırım uygulanabilecek. Olası ceza, ihlalin niteliğine, ağırlığına, süresine ve tekrarına bağlı olarak şirketin dünya genelindeki yıllık cirosunun yüzde 6’sına kadar ulaşabilecek.

Bu gelişme, Avrupa’nın sosyal medya platformlarını denetleme yaklaşımında önemli bir aşamaya işaret ediyor. Tartışma artık yalnızca hangi içeriklerin yayımlandığıyla sınırlı değil. Kullanıcıların önüne hangi içeriklerin, hangi algoritmik tercihlerle ve ne sıklıkta getirildiği de düzenleyicilerin gündeminde.