ABD’li otomotiv devinde işçi çıkarma ve robotlaşma krizi
ABD’li otomotiv üreticisi General Motors, Detroit’teki amiral gemisi montaj fabrikasında elektrikli araç hedeflerini küçülterek 1.000’den fazla işçinin işine son verdi. Şirket, ayrılan işçilerin yerine üretim hattına 50 adet iş birlikçi robot entegre etti. Bu hamle, otomotiv işçileri sendikası ve çalışanlar arasında büyük bir tepkiyle karşılandı.
Üretim hattında cobot dönemi
“Cobot” olarak adlandırılan iş birlikçi robotlar, Michigan’daki Factory Zero fabrikasında devreye alındı. Söz konusu karar, elektrikli araç modellerine olan talebin keskin bir şekilde düşmesi ve buna bağlı olarak maliyetleri düşürme baskısı doğrultusunda alındı. Robotlar, şu anda araçlar hat boyunca ilerlerken gövde panellerini monte eden mevcut işçilerle yan yana görev yapıyor.
Şirketin rekabetçilik ve güvenlik savunması
ABD’li otomotiv üreticisi, Detroit-Hamtramck elektrikli kamyon fabrikasında rekabetçi kalabilmek, işçilerin güvenliğini ve ergonomisini artırmak amacıyla bu teknolojinin gerekli olduğunu savunuyor. Şirket sözcüsü Kevin Kelly, operasyonlara daha gelişmiş teknolojiler getirme stratejisinin bir parçası olarak cobot’ları üretim tesislerinde yaygınlaştırdıklarını açıkladı. Kelly, Factory Zero bünyesinde bu robotların ekiplerle birlikte çalışarak esnekliği ve rekabet gücünü koruduğunu belirtti.
Sendika ve işçilerden sert tepki
Birleşik Otomotiv İşçileri Sendikası Bölge Başkanı James Cotton, bu argümanları kabul etmeyerek makinelerin sadece maliyet azaltma odaklı bir önlem olduğunu ve sendika üyelerinin işlerini elinden aldığını ifade etti. İş gücünün ellerinden alındığını vurgulayan Cotton, fabrikalarda cobot görmekten büyük rahatsızlık duyduklarını açıkladı. Sendika, robotların insanların hemen yanında çalışmasının güvenlik riski oluşturduğu gerekçesiyle resmi şikâyette bulundu. UAW Başkanı Shawn Fain ise işçilerin bir insanlık mücadelesi verdiğini belirterek, yapay zekâ ve otomasyonun işçi haklarına zarar verecek şekilde kullanılmasının durdurulması gerektiğini savundu.
Maliyet baskısı ve finansal durum
Otomobil üretmek için gereken iş gücü saatleri 1980’lerden bu yana %50 ila %70 oranında azalmış durumda. Factory Zero fabrikasında elektrikli araç talebindeki yavaşlama nedeniyle geçtiğimiz yıl boyunca üretim birkaç kez durdurulmuştu. Yaşanan istihdam krizine rağmen, General Motors 2026 yılının ilk çeyreğinde bir önceki yılın aynı dönemine göre %22 artışla 4,25 milyar dolar kâr elde ettiğini duyurmuştu. Sendikanın, yaklaşan 2028 sözleşme müzakerelerinde otomasyona karşı daha güçlü koruma maddeleri talep etmesi bekleniyor.
