Sosyal medyada yeni dönem: yaş doğrulaması nasıl yapılacak?

Türkiye’de sosyal medya kullanımına yönelik yeni yaş doğrulama düzenlemesi, 1 Kasım 2026 itibarıyla uygulanmaya başlayacak. Yeni düzenlemeyle 15 yaşını doldurmamış çocukların sosyal medya platformlarında hesap açması engellenecek. Mevcut hesapların yaş doğrulama sürecinin ise 31 Mart 2027’ye kadar tamamlanması öngörülüyor. Kullanıcıların e-Devlet üzerinden yaş doğrulama belirteci oluşturması gündeme gelirken, düzenlemeyi fırsata çeviren dolandırıcılar da sahte mesajlarla kişisel ve finansal bilgileri hedef alıyor.

Sosyal medyada yaş doğrulaması dönemi başlıyor

Çocukların dijital ortamlarda korunması amacıyla hazırlanan Sosyal Ağ Sağlayıcı Tarafından Çocuklara Özgü Ayrıştırılmış Hizmet Sunulmasına ve Yaş Doğrulamaya İlişkin Yönetmelik, 10 Ekim 2026’da Resmî Gazete’de yayımlandı. Yönetmelik, 1 Kasım itibarıyla sosyal medya platformlarına yeni yükümlülükler getiriyor.

Düzenlemeye göre sosyal ağ sağlayıcıları, 15 yaşını doldurmamış çocuklara hizmet sunamayacak. Bu nedenle söz konusu yaş grubundaki kullanıcıların yeni sosyal medya hesabı açmasına izin verilmeyecek. 15 yaşını doldurmuş ancak 18 yaşından küçük kullanıcılar içinse yaşlarına uygun, güvenlik ve gizlilik önlemleri içeren ayrı bir hizmet modeli uygulanacak.

Düzenleme yalnızca yeni hesapları ilgilendirmiyor. Yönetmelik yürürlüğe girmeden önce açılmış ve yaş doğrulama belirteciyle doğrulanmamış hesaplar için de bir geçiş süreci bulunuyor. Platformların bu hesapların yaşını en az bir kez olmak üzere 31 Mart 2027’ye kadar doğrulaması gerekiyor.

Bununla birlikte, mevcut hesapların 1 Kasım’da topluca kapatılacağı veya tüm kullanıcıların bu tarihe kadar doğrulama yapmadıkları için hesaplarına erişemeyeceği yönündeki iddialar gerçeği yansıtmıyor.

Yaş doğrulaması e-Devlet üzerinden nasıl yapılacak?

Yeni sistemde yaş doğrulamasının e-Devlet Kapısı üzerinden oluşturulacak bir yaş doğrulama belirteci aracılığıyla gerçekleştirilmesi öngörülüyor. Kullanıcının kimliğini doğrulamasının ardından oluşturulan belirteç, ilgili sosyal medya platformuna iletilecek.

Sistem, sosyal medya şirketlerinin kullanıcıların kimlik bilgilerini doğrudan alması yerine, gerekli yaş sınırının karşılanıp karşılanmadığını öğrenmesini sağlayacak. Böylece platformun kullanıcının 15 yaşını doldurup doldurmadığını ve 18 yaşına ulaşıp ulaşmadığını belirlemesi amaçlanıyor.

Yaş doğrulama sürecinin temel aşamaları şöyle:

• Kullanıcı, resmî e-Devlet Kapısı üzerinden kimlik doğrulaması yapacak.
• Yaş doğrulama hizmeti aracılığıyla dijital belirteç oluşturulacak.
• Oluşturulan belirteç, platformun sunduğu resmî doğrulama süreci üzerinden kullanılacak.
• Platform, kullanıcının yaş grubunu belirleyerek ilgili hizmet kurallarını uygulayacak.

Burada önemli nokta, yaş doğrulamanın sosyal medya platformlarına kimlik bilgilerinin gönderilmesi anlamına gelmemesi. Düzenlemede belirtecin yaş sınırının karşılanıp karşılanmadığını bildirmesi esas alınıyor.

15-17 yaş grubundaki kullanıcıları hangi kısıtlamalar bekliyor?

Düzenleme, 15 yaşını doldurmuş ancak 18 yaşına girmemiş kullanıcılar için yalnızca yaş kontrolüyle sınırlı kalmıyor. Bu gruba yönelik güvenlik, gizlilik ve ebeveyn kontrolü önlemleri de getiriliyor.

Yönetmelik kapsamında öne çıkan uygulamalar şöyle:

• Varsayılan olarak gizli hesaplar: 15-17 yaş grubundaki kullanıcıların hesapları gizli olacak ve kamuya açık hesaba dönüştürülemeyecek.
• Takipçi ve takip bilgilerinde kısıtlama: Bu kullanıcıların takipçi ve takip bilgilerinin görüntülenmesi sınırlandırılacak.
• Canlı yayın kısıtlaması: Çocuklara özgü hizmet kapsamında canlı yayın yapılmasına izin verilmeyecek.
• Ekran görüntüsüne karşı önlemler: Platformlar, bu hesaplarda ekran görüntüsü alınmasını önlemeye yönelik teknik tedbirler uygulayacak.
• Kişiselleştirme ve reklam sınırlamaları: Çocukların davranışlarına göre hesapların özelleştirilmesi, kişisel verilerinin profilleme amacıyla kullanılması ve kişiselleştirilmiş ticari reklamlara konu edilmesi sınırlandırılacak.
• Koruyucu içerik ayarları: Zararlı içeriklere karşı filtreleme ve koruyucu öneri sistemleri devreye alınacak.

Ebeveynlerin de çocuklarının hesap ayarlarını, ücretli işlemlerini, ekran sürelerini ve konum paylaşımını yönetebilmelerine yönelik kontrol araçları sunulması öngörülüyor.

31 Mart 2027’ye kadar neler yapılacak?

Mevcut hesaplar için belirlenen son tarih, yaş doğrulama sürecinin tamamlanması bakımından önem taşıyor. Sosyal medya platformlarının 31 Mart 2027’ye kadar doğrulama işlemlerini yürütmesi gerekiyor.

Doğrulama sonucunda 15 yaşını doldurmadığı belirlenen kullanıcıların mevcut hesapları, kendilerine bilgi verilerek kapatılacak. 15-17 yaş grubundaki kullanıcıların hesapları ise çocuklara özgü hizmet kurallarına tabi olacak.

Bu nedenle yetişkin kullanıcıların da mevcut hesaplara ilişkin yaş doğrulama sürecinden haberdar olması gerekiyor. Ancak geçiş sürecini, bütün hesapların aynı gün kapatılacağı şeklinde yorumlamamak önemli.

Yaş doğrulaması bahanesiyle dolandırıcılık uyarısı

Yeni düzenlemenin gündeme gelmesiyle birlikte dolandırıcılar da yaş doğrulama işlemlerini kullanarak kullanıcıları hedef alabiliyor. Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı Dezenformasyonla Mücadele Merkezi (DMM), 23 Ekim’de yaptığı açıklamada, sahte SMS, e-posta ve sosyal medya bağlantıları üzerinden kişisel ve finansal bilgilerin ele geçirilmeye çalışıldığı konusunda uyarıda bulundu.

“Hesabınız kapatılacak” veya “Yaş doğrulamanızı hemen yapın” gibi ifadeler içeren mesajlar, kullanıcıları paniğe sevk ederek sahte internet sitelerine yönlendirmek için kullanılabiliyor.

Bu bağlantılar üzerinden e-Devlet şifresi, SMS doğrulama kodu, banka veya kredi kartı bilgisi isteyen kişilere ve internet sitelerine karşı dikkatli olunması gerekiyor.

Yaş doğrulama dolandırıcılığından korunmak için şu adımlara dikkat edin:

• Yaş doğrulama işlemleri için yalnızca turkiye.gov.tr adresini veya resmî e-Devlet mobil uygulamasını kullanın.
• SMS, e-posta veya sosyal medya üzerinden gönderilen doğrulama bağlantılarına tıklamayın.
• Tarayıcının adres çubuğunu kontrol edin; resmî sitelere benzeyen sahte adreslere karşı dikkatli olun.
• e-Devlet şifrenizi ve SMS doğrulama kodlarınızı kimseyle paylaşmayın.
• Yaş doğrulama bahanesiyle banka veya kredi kartı bilgisi isteyen kişi ve sitelere güvenmeyin.
• Hesabınızın kapatılacağı tehdidiyle para veya ücret talep edilirse işlem yapmadan önce resmî kanallardan bilgi alın.

Unutulmaması gereken nokta, yaş doğrulama işleminin sahte bağlantılar üzerinden değil, resmî e-Devlet kanalı üzerinden gerçekleştirilmesi gerektiği. Hesabın kapanacağı yönünde acil işlem baskısı oluşturan mesajlara karşı temkinli davranmak, kişisel bilgilerin ve hesapların güvenliğini korumak açısından önem taşıyor.

Sosyal medya kullanıcıları nelere dikkat etmeli?

1 Kasım 2026’da başlayacak düzenleme, sosyal medya platformlarının özellikle çocukların güvenliği ve yaş doğrulaması konusundaki sorumluluklarını artırıyor. Yeni hesaplarda yaş kontrolü uygulanırken mevcut hesaplar için 31 Mart 2027’ye kadar geçiş süreci işletilecek.

Kullanıcıların düzenlemenin kapsamını doğru anlaması kadar, yaş doğrulaması bahanesiyle yürütülen dolandırıcılık girişimlerine karşı dikkatli olması da önem taşıyor. Resmî duyuruların takip edilmesi ve kişisel bilgilerin yalnızca güvenilir kanallarda kullanılması, bu süreçte alınabilecek temel güvenlik önlemleri arasında yer alıyor.