Apple’a 5,72 milyar dolarlık patent faturası
ABD’de bir federal jüri, Apple’ın iPhone ve Apple Watch modellerindeki titreşim donanımının iki patenti ihlal ettiğine hükmetti. Karar, ABD tarihindeki en yüksek patent tazminatı olarak kayda geçti. Apple kararı temyize götüreceğini açıkladı.
Jüri ne karar verdi?
San Diego’daki federal jüri, haptik teknolojisi şirketi Taction Technology’ye 5,7 milyar doların üzerinde tazminat ödenmesine karar verdi. Kesin rakam 5 milyar 721 milyon 961 bin 750 dolar olarak bildirildi ve karar 25 Eylül 2026’da açıklandı. Reuters, bunu ülkenin bugüne kadarki en büyük patent kararı olarak nitelendirdi.
Duruşma 14 Eylül’de başladı, jüri iki günün bir bölümünde müzakere etti. Jüri, Apple’ın Taction’a ait iki patentteki bazı istemleri ihlal ettiğini saptadı, ancak ihlalin kasıtlı olmadığı sonucuna vardı.
Dava neyle ilgili?
Uyuşmazlığın merkezinde Apple’ın Taptic Engine adını verdiği bileşen var. Bu donanım, iPhone ve Apple Watch’ta dokunma, titreşim ve benzeri fiziksel geri bildirimleri üretiyor. Dava, dokunsal dönüştürücüleri, yani düşük frekanslı titreşim üreten cihazları kapsayan 10.659.885 ve 10.820.117 numaralı iki patente dayanıyor.
Bu bileşen, telefonun tuşlara bastığınızda verdiği hafif tepkiden akıllı saatin bildirim titreşimine kadar günlük kullanımın birçok noktasında devreye giriyor. Kararın dikkat çekici olmasının nedeni de bu: konu, Apple ürünlerinin yaygın ve gündelik bir özelliği.
Taction Technology kimdir?
Taction, San Diego merkezli ve haptik geri bildirimli ses ve oyun çevre birimleri üreten bir şirket. Şirket davayı 2021’de Kaliforniya Güney Bölgesi Federal Mahkemesi’nde açtı ve Apple’ı, kendi titreşim teknolojisini kullanan cihazlar satarak yenilik ve başarısından yararlanmakla suçladı.
Davanın yolu düz olmadı. Apple 2023’te davanın düşmesini sağlamıştı, ancak Federal Temyiz Mahkemesi daha sonra davayı yeniden canlandırdı. Taction’ın avukatı Lance Yang, şirketin davanın duruşmaya gelmesi için beş buçuk yıl beklediğini belirtti.
Apple’dan ilk tepki
Apple kararı kabul etmiyor. Şirket CNBC’ye yaptığı açıklamada, jüriye teşekkür ettiklerini, ancak karara ve hükmedilen tazminata kesinlikle katılmadıklarını, bunun olgularla hiçbir biçimde desteklenmediğini söyledi. Apple hem ihlal tespitine hem de tazminatın büyüklüğüne itiraz edeceğini bildirdi. Şirket ayrıca Taptic Engine’in Taction’ın teknolojisinden esaslı biçimde farklı olduğunu savunuyor.
Süreç bundan sonra nasıl işleyecek?
Karar kesinleşmiş değil. Dosya şimdi Yargıç Robinson önünde karar sonrası aşamaya geçti; Apple, temyize gitmeden önce tazminatı bu aşamada da tartışmaya açabilecek. Patentlere ilişkin bir temyiz, davayı geçen yıl yeniden canlandıran Federal Temyiz Mahkemesi’ne götürecek.
Kasıt bulunmaması da önemli bir ayrıntı. Kasıtlı ihlal bulgusu olsaydı tazminat üç katına kadar artırılabilirdi. Bu nedenle rakamın bu düzeyde kalması, Taction açısından bir sınır oluşturuyor.
Rakam neden bu kadar dikkat çekiyor?
5,72 milyar dolar, Apple’ın 2025 mali yılındaki 112 milyar dolarlık net gelirinin yaklaşık yüzde 5’ine denk geliyor. Yani şirket için hissedilir bir tutar, ama finansal dengesini sarsacak ölçekte değil. Asıl mesele, kararın emsal ve psikolojik etkisi. Bu büyüklükte bir tazminat, patent davası açan şirketlerin iştahını artırabilir.
Öte yandan mega kararların temyizde ayakta kalması garanti değil. 2021’de Teksas’ta bir jüri Intel’in VLSI Technology’ye 2,18 milyar dolar ödemesine hükmetmiş, Federal Temyiz Mahkemesi bu tazminatı Aralık 2023’te iptal etmişti. Taction davasının da benzer bir yol izleyip izlemeyeceği, önümüzdeki aylarda belli olacak.
Apple’ın diğer patent sorunları
Bu, Apple’ın karşı karşıya olduğu tek patent uyuşmazlığı değil. Şirket, Apple Watch’taki kan oksijeni takibi özelliği etrafında başka bir patent mücadelesinin içinde. Geçen kasımda başka bir federal jüri, Masimo’nun patentlerini ihlal ettiği gerekçesiyle Apple’a 634 milyon dolar ödemesine hükmetmişti ve Apple bu karara da itiraz edeceğini açıklamıştı.
Haptik teknolojisi alanında da benzer bir geçmiş var. Apple’a daha önce Immersion adlı şirket, iPhone, Apple Watch ve MacBook’lardaki haptik teknolojiyle ilgili patent ihlali iddiasıyla dava açmış, dava açıklanmayan bir tutarla uzlaşmayla sonuçlanmıştı.
Şimdilik elimizde, Apple’ın ödemek zorunda kalabileceği rekor bir rakam ve uzun bir hukuki süreç var. Karar sonrası itirazların sonucu, tazminatın kalıp kalmayacağını ya da ne kadarının ödeneceğini belirleyecek. Taraflar arasında uzlaşma ihtimali de gelişmelerin bir parçası olmaya devam edecek.
