ABD’li eski üst yönetici Schmidt Washington’ın gizli yapay zekâ stratejisini ifşa etti
ABD’li teknoloji yatırımcısı ve Google’ın eski Üst Yöneticisi (CEO) Eric Schmidt, ABD yönetiminin üç yıldır gizlice yürüttüğü yapay zekâ politikasını kamuoyuna açıkladı. Schmidt, Washington’ın ihracat kısıtlamalarıyla donanım alanında Çin’i engellemeye çalıştığını ancak Pekin merkezli yönetimin açık kaynaklı yazılım stratejisiyle bu ambargoları etkisiz hale getirdiğini belirtti.
Donanım ambargoları ve mevcut işlem gücü dengesi
Mevcut verilere göre ABD, küresel yapay zekâ işlem gücünün yaklaşık %75’ini elinde bulundururken, Çin halk Cumhuriyeti bu gücün yalnızca %15’ini kontrol ediyor. Ortaya çıkan bu büyük fark; ABD, Hollanda ve Japonya arasında üç yıldır koordineli şekilde uygulanan ihracat kontrollerinin bir sonucu olarak biliniyor. Özellikle Hollanda merkezli ASML şirketinin gelişmiş litografi sistemlerini ve ABD’li teknoloji şirketi Nvidia’nın H100 yapay zekâ çiplerini Çin’e satmasını engelleyen bu rejim, Washington’ın küresel liderliğini korumak amacıyla tasarlandı.
Pekin yönetiminin açık kaynaklı yazılım stratejisi
Eric Schmidt tarafından yapılan açıklamalara göre, Çin yönetimi donanım savaşını kazanamayacağını fark ederek tamamen farklı ve Amerikan politika yapıcılarının tahmin edemediği bir stratejiye yöneldi. Çin merkezli teknoloji geliştiricileri, en gelişmiş yapay zekâ modellerini dünyaya ücretsiz ve açık kaynaklı olarak sunmaya başladı. Bu hamleyle Vietnam, Brezilya ve Nijerya gibi gelişmekte olan ülkelerdeki girişimlerin ABD merkezli OpenAI yerine Çin altyapısını kullanması sağlandı.
Yürütülen bu strateji sonucunda, Çin’in açık kaynaklı yapay zekâ modellerinin küresel pazardaki kullanım payı, 2024 yılının sonundaki %1,2 seviyesinden 2026 yılının ortalarında %30’a yükseldi. Çin menşeli modeller günümüzde tüm küresel yapay zekâ indirmelerinin %17’sini oluşturarak ilk kez ABD pazar payını geride bıraktı.
Küresel yapay zekâ ekosisteminde yeni jeopolitik kutuplaşma
Schmidt, bu durumun yeni bir yumuşak güç altyapısı oluşturduğunu ifade etti. Yapay zekâ ekosistemleri Çin modellerine dayanan ülkelerin; veri akışlarını, yetenek havuzlarını, yasal düzenleyici çerçevelerini ve jeopolitik yönelimlerini Pekin’e çevireceği öngörülüyor. Bu süreç, geçmiş dönemde Amerikan internet platformlarına yönelen ülkelerin Washington ile kurduğu ilişkiyle benzerlik taşıyor.
Dünyanın yöneleceği iki kutuplu yeni dijital düzen
Geleceğe yönelik projeksiyonlarını paylaşan Schmidt, dünyada yalnızca iki veya üç ülkenin gerçekten bağımsız yapay zekâ yeteneğini sürdürebileceğini iddia etti. Bu durum, dünyanın geri kalanının dijital ekonomisinin ya Amerikan ya da Çin yapay zekâ dikey entegrasyonu tarafından yönetileceği anlamına geliyor. Sonuç olarak, kendi sınır altyapısını kuramayan her ülkenin, bu iki süper güçten birine dijital ve ekonomik olarak bağımlı hale gelmesi kaçınılmaz görünüyor.
